จู่ๆก็เลิกรัก!  เเพทย์ เตือน “ความรู้สึกเฉยเมย” ทำ “รัก” พังได้ 

สิ่งหนึ่งที่น่ากลัวที่สุดในเรื่องรัก คือ ความเฉยเมย!  

วันนี้(12 พ.ย.68) ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท ได้ออกมาพูดเกี่ยวกับปัญหาความรักที่เชื่อว่าคนในสังคมมักเจอเเละจากปัญหาเล็กก็กลายเป็นปัญหาใหญ่ขึ้นมาได้  ผ่านเฟซบุ๊ก “สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์” อธิบายว่า….. 

“สิ่งที่ตรงข้ามกับความรัก…ไม่ใช่ความเกลียด แต่คือความเฉยเมย”  

วันนึง เรานึกอยากเลิกรักใครเฉยๆ ได้หรือไม่ ?  

ตอบเลยว่า…ได้ คนเราต่างรักตัวเองทั้งนั้น เพราะความรักที่ไม่ใช่สายเลือดเดียวกัน ต่างมีข้อแม้ อย่างตัวอย่างชั้นดีของการจากไป ตัดความสัมพันธ์แบบไม่มีปี่มีขลุ่ย ทิ้งอีกฝ่ายไว้กับความสับสน คำถามและหัวใจที่แตกสลาย ประโยคที่เจ็บปวดที่สุดอาจไม่ใช่คำด่า แต่เป็นเพียงคำว่า 

“ฉันไม่รักเธอแล้ว…” ซึ่งฟังดูง่าย…แต่เหมือนฟ้าผ่ากลางวันแสกๆ 

คนเราหมดรักได้ในพริบตาจริงมั้ย? หรือจริงๆ แล้ว ความรักมันค่อยๆ ละลายหายไป เพียงแค่วันที่เรารู้ตัว…มันหมดพอดี

  

ความรักไม่ได้หมดทันที แค่ความเบื่อหน่าย มันเหมือนไอติมละลาย การที่ความรักตัวเองมากกว่า คิดมากกว่ารู้สึก คงก่อตัวขึ้นเงียบๆ สะสม เหมือนภูเขาไฟรอวันปะทุ แล้ววันนึงก็ …ตู้ม  

หมอสมองเล่าให้ฟังว่า แม้จะดูเหมือนว่าใครบางคน “เปลี่ยนไป” หรือ “เลิกรัก” อย่างกะทันหัน แต่งานวิจัยและการสแกนสมองชี้ว่า ความรักไม่หายไปในชั่วข้ามคืน…แต่มันค่อยๆ จางลงอย่างเงียบๆ 

ดร.เฮเลน ฟิชเชอร์ (Helen Fisher) นักมนุษยวิทยาชีวภาพ และผู้เชี่ยวชาญด้านความรัก พบว่า ความรักเกี่ยวข้องกับระบบรางวัลในสมอง โดยเฉพาะบริเวณ Ventral Tegmental Area (VTA) ซึ่งเป็นบริเวณเดียวกับที่ถูกกระตุ้นโดยสารเสพติดอย่างโคเคน 

ตอนรักแรกเริ่ม สมองจะหลั่งสารแห่งความสุขออกมามากมาย เช่น โดพามีน ออกซิโทซิน และเซโรโทนิน ทำให้เรารู้สึก “ติด” ความรัก เหมือนยาเสพติดแต่เมื่อเวลาผ่านไป สมองก็เริ่ม “ปรับสมดุล” และความรู้สึกก็จะค่อยๆ เบาลง ความรักวูบวาบ ไฟไหม้ฟาง เมื่อใจเริ่มห่าง…สมองเริ่มปิด  

โดยมีงานวิจัยใน Journal of Social and Personal Relationships (Sprecher, 1999) ที่พบว่าการเลิกรักมักเป็นกระบวนการสะสม ไม่ใช่เหตุการณ์จุดเดียว มันเริ่มจากความไม่พอใจเล็กๆ น้อยๆ กลายเป็นความห่างเหินทางอารมณ์ จากนั้น…กลายเป็นการเลิกสื่อสาร 

และสุดท้ายคือ “หมดใจ” โดยไม่ต้องพูดอะไรมาก กระบวนการนี้เรียกว่า “การถอยห่างทางอารมณ์ (Emotional Distancing)” 

ซึ่งสมองทำเพื่อป้องกันความเจ็บปวดเหมือนกับว่า…ใจไม่ไหวแล้ว สมองเลยค่อยๆ ดึงปลั๊กความรู้สึกออกทีละนิด 

แล้วทำไมบางคนถึง “หมดรักแบบฉับพลัน”? 

เพราะบางครั้ง มีสิ่งที่เรียกว่า“ตัวกระตุ้น (Trigger Event)” เช่น การโกหก การนอกใจ หรือคำพูดรุนแรง ซึ่งไม่ใช่ต้นเหตุของการหมดรักโดยตรง 

แต่เป็นเหมือน “ฟางเส้นสุดท้าย” ที่ทำให้สมองสั่ง “พอเถอะ” ซึ่งงานวิจัยใน Psychological Bulletin (2021) เผยว่า คนเรามัก “ตัดสินใจเลิก” หลังจากที่สะสมความขัดแย้งในใจมานาน แล้วเจอเหตุการณ์ที่ทำให้ความอดทนหมดลง 

สำหรับบางคน…การเดินออกไปไวคือการป้องกันตัวโดยเฉพาะในคนที่มีประสบการณ์เจ็บปวดในอดีต หรือมี “รูปแบบความผูกพันแบบหลีกเลี่ยง (Avoidant Attachment)” พวกเขาจะ “ตัดใจเร็ว” เพื่อไม่ให้ตัวเองเจ็บไม่ใช่เพราะไม่รู้สึกแต่เพราะสมองเรียนรู้มาแล้วว่า “ถ้าอยู่ต่อ = เจ็บ” รักตัวเอง มากกว่าคนอื่นว่างั้น ความเจ็บมีหลายแบบ อาจไม่ต้องการผูกพันแล้ว เพราะมีเหตุการณ์ที่สะสม จนเครียดแก่ตัวเอง  

ในขณะเดียวกัน นักจิตวิทยาคลินิก Dr. Lindsay Gibson อธิบายว่า คนที่มีประสบการณ์การถูกทอดทิ้ง อาจมีแนวโน้ม “ปิดอารมณ์” ทันทีที่รู้สึกว่าความสัมพันธ์ไม่ปลอดภัย การเดินหนีอย่างรวดเร็ว จึงไม่ใช่เพราะหมดรักทันทีแต่เป็น “กลไกเอาตัวรอด” ที่สมองเรียนรู้มา สิ่งที่มักถูกมองข้าม: สัญญาณเตือนที่เราไม่ฟัง 

นักจิตวิทยาพบว่า สิ่งที่ทำให้ความรักยืนยาวไม่ใช่แค่ความโรแมนติกแต่คือ “การตอบสนองต่อคำขอทางอารมณ์เล็กๆ น้อยๆ” 

หรือที่เรียกว่า “Emotional Bids” ตัวอย่างเช่น การขอให้ช่วยฟัง การชวนคุย การขอคำแนะนำ ถ้าอีกฝ่าย “รับรู้และตอบกลับ” บ่อย ๆ จะยิ่งสร้างความผูกพัน แต่ถ้าถูกมองข้ามซ้ำ ๆ ความรักก็จะค่อยๆ เหี่ยวเฉาเหมือนดอกไม้ขาดน้ำ 

หลายครั้งที่เราถามว่า “เขาทำไมหมดรักเร็วขนาดนี้?” แต่จริงๆ แล้วคำถามอาจควรเป็น “เราเคยสังเกตไหม ว่าความรักมันเริ่มเงียบตั้งแต่เมื่อไหร่?”เพราะความรักไม่ได้หายไปในพริบตา แต่มันค่อยๆ ตาย…ในความเงียบ ในคำพูดที่ไม่เคยพูด ในความรู้สึกที่ไม่เคยแบ่งปัน 

ลองดูนะว่าเสียงของความรัก เงียบลงไหม? 

อีจัน ก็อยากให้ทุกคนเข้าใจในหลักความเป็นไปของความรักนะคะ ใครที่มีปัญหาเเบบนี้อยู่ อีจันเอาใจช่วยนะคะ 

ที่มา: เฟซบุ๊ก  สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์ https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid0ULQs2joVKJ9bDa5k7K6RN81aZUL6KobeTxh6kXWytVp4DENKr8b9j5apyQvLGdaGl&id=100063713224897