ครั้งแรกของโลก! ผลการศึกษา ชี้ การสูดมลพิษทางอากาศกระทบสมอง

วันนี้ (30 ม.ค.66) ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ผู้เชี่ยวชาญโรคระบบประสาทและสมอง โพสต์ข้อความผ่านแฟนเพจเฟซบุ๊ก “สาระสมอง กับ อจ.หมอสุรัตน์” เกี่ยวกับการสูดควันพิษซึ่งมีผลต่อสมองว่า “ควันพิษ สูดทีเดียว สมองเปลี่ยนทันที”

นพ.สุรัตน์ ระบุว่า อย่าไปคิดว่า มลพิษ ต้องสูดนาน ๆ สะสม ถึงจะมีปัญหา มีหลักฐานว่า มีการเปลี่ยนแปลงการตอบสนองของสมองเลย การศึกษาใหม่โดยนักวิจัยแห่งมหาวิทยาลัยบริติชโคลัมเบียและมหาวิทยาลัยวิกตอเรียได้แสดงให้เห็นว่ามลพิษจากการจราจรในระดับปกติสามารถบั่นทอนการทำงานของสมองมนุษย์ได้ในเวลาเพียงไม่กี่ชั่วโมง

ผลการวิจัยผ่านตีพิมพ์ในวารสาร Environmental Health แสดงให้เห็นว่าการสัมผัสไอเสียดีเซลเพียงสองชั่วโมงทำให้การเชื่อมต่อการทำงานของสมองลดลง ซึ่งเป็นการวัดว่าสมองส่วนต่าง ๆ มีปฏิสัมพันธ์และสื่อสารกันอย่างไร การศึกษานี้แสดงหลักฐานชิ้นแรกในมนุษย์ จากการทดลองแบบควบคุม ของการเชื่อมต่อเครือข่ายสมองที่เปลี่ยนแปลงไปซึ่งเกิดจากมลพิษทางอากาศ

“เป็นเวลาหลายทศวรรษแล้วที่นักวิทยาศาสตร์คิดว่าสมองมันจะปกป้องตัวเองจากฝุ่นพิษได้” ดร. คริส คาร์ลสเตน ผู้เขียนการศึกษาอาวุโส ศาสตราจารย์และหัวหน้าแผนกเวชศาสตร์ทางเดินหายใจ และประธานวิจัยแคนาดาด้านโรคปอดจากการประกอบอาชีพและสิ่งแวดล้อมที่ UBC กล่าว “การศึกษานี้ซึ่งเป็นครั้งแรกของโลก มีหลักฐานใหม่ที่สนับสนุนความเชื่อมโยงระหว่างมลพิษทางอากาศและกระบวนการคิดของสมองที่เกิดขึ้นได้เลย เพียงแค่สูดมันเท่านั้น”

สำหรับการศึกษานี้ นักวิจัยได้ให้ผู้ใหญ่ที่มีสุขภาพดีจำนวน 25 คนสัมผัสกับไอเสียดีเซลและอากาศกรองเป็นเวลาสั้นๆ ในห้องปฏิบัติการ วัดการทำงานของสมองก่อนและหลังการสัมผัสแต่ละครั้งโดยใช้การถ่ายภาพด้วยคลื่นสนามแม่เหล็กเชิงการทำงาน (fMRI)

นักวิจัยวิเคราะห์การเปลี่ยนแปลงในเครือข่ายโหมดเริ่มต้นของสมอง (DMN)  ซึ่งวัดการทำงานของสมองที่เชื่อมต่อกัน พูดง่าย ๆ คือ ความคิดความจำ เมื่อผู้เข้าร่วมวิจัย ได้สูดสารพิษจากไอเสีย พบว่า มีสมองผิดปกติทันที ชัดเจน เมื่อเทียบกับ กลุ่มที่มีการกรองของเสียออกไป

นอกจากจะทำให้ ความจำ กระบวนการคิด ที่แย่ลง และก่อให้เกิดอาการมึนหัว เครือข่าย DMN ยังเป็นเครือข่ายที่มีคามสัมพันธ์กับอารมณ์ด้วย

และนี่ทำให้มีความเป็นไปได้ให้เกิดภาวะซึมเศร้าได้ง่ายขึ้น

สูดอากาศ เข้า ออก เพียงครั้งเดียว สมองก็เริ่มตอบสนองแล้ว หากสูดหลาย ๆ ครั้ง ก็ไม่ต้องน่าสงสัยว่า มีหลักฐานทางการแพทย์ที่ทำให้สมองเสื่อมได้จริง ๆ