ความเครียดมันน่ากลัวนะ ใครที่เครียดมากเเล้วปล่อยตัวเองไม่ได้นี่น่าห่วงจริงๆ
วันนี้(12 พ.ค.69) ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช หรือ “หมอสุรัตน์” แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท ได้ออกมาโพสต์ผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว เตือนภัยเกี่ยวกับความคิดเล็กๆที่อาจส่งผลต่อร่างกายของเราโดยตรงทั้งร่างกายเเละจิตใจ อย่างเช่น ความเครียด ซึ่งเชื่อว่าหลายคนคุมยากมากที่จะไม่เครียด หรือถ้าเครียดก็ปล่อยได้ยาก เเต่รู้มั้ยคะว่านอกจากจิตใจที่บอบบางลงเเล้ว มันยังส่งผลต่อร่างกายของเราด้วย อย่างเช่นความเสี่ยงที่จะเป็นอัมพาต เดี๋ยวเรามาดูกันว่าหมอเขาจะเตือนภัยเราในเรื่องไหนเป็นพิเศษบ้าง?
การที่เราเครียดมาก เครียดนานมันทำให้เราเสี่ยงอัมพาต
เเต่เเล้วทำไมเสี่ยงอัมพาตล่ะ?
นั่นก็เป็นเพราะว่าความเครียดเรื้อรังไม่ใช่แค่ “รู้สึกแย่”
เเต่มันโจมตีเส้นเลือดจริงๆ มีข้อมูลในระดับโมเลกุล หลักฐานแน่น ช่วง 5 ปีหลังมาฝาก
บันได 5 ขั้น กลไกเครียด ทำลายหลอดเลือด
ขั้นที่ 1 : HPA Axis เปิดตัว Cortisol เมื่อสมองรับรู้ว่าเครียด Hypothalamus ส่งสัญญาณ สู่ Pituitary(ต่อมใต้สมอง) ไป Adrenal cortex (ต่อมหมวกไต) หลั่ง cortisol ออกมา แรก ๆ มีประโยชน์ ถ้าเรื้อรังมีโทษ Chronic stress เครียดเรื้อรัง cortisol ทำให้ อักเสบทั่วร่าง หลอดเลือด โดนด้วย
ขั้นที่ 2 : Endothelium ผนังหลอดเลือด โดนก่อน (จุดที่อ่อนแอสุด) ชั้นในสุดของเส้นเลือดคือ endothelium บางมาก แค่เซลล์เดียว แต่คือ “ประตูด่านแรก” อักเสบ เส้นเลือดแข็ง
ขั้นที่ 3 : NO ลดลง ทำให้ เส้นเลือดหดและอักเสบ *สำคัญ Nitric Oxide (NO) คือสารที่ทำให้เส้นเลือดคลายตัว, ป้องกันการจับตัวของเกล็ดเลือด, และลดอักเสบ เส้นเลือดไม่ยืดหยุ่น และแข็งตัวง่าย
ขั้นที่ 4 : TNF-α ตัวการ สารอักเสบ เพิ่ม ทำให้ Plaque ก่อตัว หลอดเลือดจะแข็ง plaque นี่รือ ผนัง ที่เปราะ หนาตัว เป็นคราบ พร้อมมปริแตก
ขั้นที่ 5 Neural-Hematopoietic-Arterial Axis (กลไกที่น่ากลัวสุด) การที่ sympathetic output (ระบบประสาทอัตโนมัติ ที่ เป็น ฮอร์โมนต่อสู้) เพิ่ม พร้อมกับ parasympathetic reflex (ฮอร์โมน พักผ่อน) ถอนตัวกระตุ้น เม็ดเลือด เกาะผนังอักเสบ
ขั้นที่ 6 ถ้าเรื้อรัง Plaque แตก ก็ หัวใจวาย / สโตรก stroke สมองตาย ติดเตียงผนังปริ เกล็ดเลือดเกาะ จากนั้น มีลิ่มเลือดอุดหลอดเลือดนั่นเอง
นอกจากนี้ เว็บไซต์ medparkhospital ได้บอกเพิ่มเติมเกี่ยวอาการต่างๆที่มาจากความเครียดด้วย เเละเสี่ยงมากที่คนปกติทั่วไปจะเป็น เพราะความเครียด ทำลายสมองของเราโดยตรง ยิ่งคนวัยทำงาน มักเผชิญกับ ความเครียด อยู่แทบทุกวัน ด้วยลักษณะงานที่ทำอาจจะมีปริมาณมากล้น มีความเร่งด่วนแข่งกับเวลา ตลอดจนต้องเผชิญกับความกดดันต่าง ๆ ซึ่งความเครียดจะไปกระตุ้นให้เกิดปัญหาทางสุขภาพได้หลากหลาย โดยเฉพาะอย่างยิ่ง โรคความดันโลหิตสูง โรคหัวใจ โรคหลอดเลือดสมอง และอาจส่งผลให้โรคอื่น ๆ ที่เป็นอยู่ ยิ่งเลวร้ายลงไปอีก
ย้ำว่า ยิ่งเรามีการเครียดที่เยอะมาก เเละเครียดนาน ก็ทำให้เราตายเร็วได้ หรือไม่อย่างปราณีชีวิตก็อาจจะติดเตียงนั่นเอง
ที่มา: https://www.facebook.com/share/p/1R1Nu4z6sp/ , https://www.medparkhospital.com/lifestyles/stress-can-damage-your-brain