ระวัง! ผื่นแบบไหน บ่งบอกว่า กำลังเสี่ยงเป็น “โรคซิฟิลิส” 

น่ากลัวมาก! ใครมีผื่นแผลตามตัว พบแพทย์ด่วน    

ก่อนหน้านี้ที่มีกระแสข่าวการแพร่ระบาดโรคติดต่อที่ จ.มหาสารคาม เมื่อวันที่ 26 พ.ค.68 ที่ผ่านมา โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ประชาสัมพันธ์ เตือนพร้อมเผยข้อมูล โรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ ในจังหวัดมหาสารคาม ปี68 พบว่า มีผู้ป่วยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่าง “ซิฟิลิส” ทั้งหมดจำนวน 85 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 9.00 ต่อแสนประชากร 

ทำให้หลายคนในพื้นที่ต่างกังวลว่าตนนั้นจะติดเชื้อตามด้วยหรือไม่ วันนี้ ‘อีจัน’ จะพามาเช็กอาการเบื้องต้นกันค่ะ โดยส่วนใหญ่จุดสังเกตจะอยู่ที่ผื่นหรือเเผลที่ขึ้นตามตัว โดยจะบ่งบอกได้ ดังนี้  

โดยลักษณะที่เด่นๆ จะมี แผลตุ่มแดง ไม่มีอาการเจ็บ แต่ขอบนูนซึ่งจะขยายใหญ่ออกคลำได้แข็ง พื้นผิวจะปกคลุมด้วยเลือด และน้ำเหลืองแห้งๆ แผลชนิดนี้ในผู้ชายมักเกิดบริเวณหนังหุ้มปลายองคชาต ส่วนผู้หญิง แผลมักจะเล็กกว่าและไม่มีอาการใดๆ เเละจะมีต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบโตอยู่ในช่วงซิฟิลิสระยะที่ 1 ส่วนซิฟิลิสระยะที่ 2 จะมีผื่นขึ้นทั่วตัว ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีผื่นขึ้นทั่วลำตัว ผื่นที่ฝ่ามือ ผื่นที่ฝ่าเท้า ไม่เจ็บ ไม่คัน แต่หากได้รับเชื้อตั้งแต่ 10 วันขึ้นไป – 3 เดือน จะเกิดแผลในลิ้น แผลในปากหรือมีผื่นในช่องปาก เกิดจากการทำออรัลเซ็กซ์ ให้คนที่มีเชื้ออยู่แล้ว โดยก่อให้เกิดแผลเล็กๆ บนลิ้น แต่ไม่ได้สร้างความเจ็บปวด 

สาเหตุและการติดต่อ

– ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ (ช่องคลอด, ทวารหนัก, หรือปาก) กับผู้ติดเชื้อ

– จากแม่สู่ลูกระหว่างตั้งครรภ์หรือคลอด (เรียกว่า ซิฟิลิสแต่กำเนิด)

-ไม่สามารถติดต่อผ่านการใช้ของร่วมกัน (เช่น ช้อน แก้วน้ำ หรือโถส้วม)

ระยะของโรคซิฟิลิส

โรคนี้มี 4 ระยะ โดยอาการจะแตกต่างกันไปในแต่ละระยะ:

-ระยะที่ 1 (Primary syphilis)

เกิดแผลริมแข็ง (chancre): เป็นแผลเดี่ยว ตื้น ขอบแข็ง ไม่เจ็บ มักอยู่ที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก

แผลจะหายได้เองภายใน 3–6 สัปดาห์ แม้ไม่รักษา

– ระยะที่ 2 (Secondary syphilis)

เกิดภายในไม่กี่สัปดาห์หลังแผลริมแข็งหา อาการที่พบ:

– ผื่นไม่คัน กระจายตามลำตัว ฝ่ามือฝ่าเท้า

– มีไข้ เจ็บคอ ต่อมน้ำเหลืองโต

– อาจมีแผลบริเวณเยื่อบุ (เช่น ช่องปาก หรืออวัยวะเพศ)

– ระยะนี้ติดเชื้อได้สูง

– ระยะแฝง (Latent syphilis)

ไม่มีอาการ แต่ยังมีเชื้ออยู่ในร่างการ แบ่งเป็น

– ระยะแฝงต้น (Early latent): ภายใน 1 ปีหลังการติดเชื้อ

– ระยะแฝงปลาย (Late latent): เกิน 1 ปีขึ้นไป

– ระยะที่ 3 (Tertiary syphilis)

เกิดหลังติดเชื้อหลายปี (10–30 ปี อาจมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง

– ระบบหัวใจและหลอดเลือด (เช่น หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง)

– ระบบประสาท (neurosyphilis): เดินเซ พูดช้า สมองเสื่อม

– มีก้อนเนื้อตายเรียกว่า “gummas” ในอวัยวะต่าง ๆ

การรักษา

– ยาหลัก: Penicillin G

– ระยะต้น: ฉีดเข้ากล้ามเพียงครั้งเดียว

– ระยะลุกลามหรือมีผลต่อระบบประสาท: ต้องฉีดหลายครั้งหรือต่อเนื่อง

– ผู้แพ้เพนิซิลลิน อาจใช้ยา doxycycline หรือ tetracycline (ในบางกรณี)

การป้องกัน

– ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์

– ตรวจโรคติดต่อเป็นประจำ โดยเฉพาะถ้ามีคู่นอนหลายคน

-หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่มีแผลผิดปกติ

ลักษณะของผื่นที่ขึ้นก็จะไม่ได้มีความแตกต่างกับผื่นทั่วไปมากนะคะ แต่ก็จะมีจุดที่สังเกตุได้อยู่ว่า ผื่นแบบไหนที่บ่งบอกว่าเป็น “ซิฟิลิส”  

ที่มา+ภาพ: เว็บไซต์  อินทัชเมดิแคร์, ภัคธิญาณ์ บุญตรา   https://www.intouchmedicare.com/what-are-the-symptoms-of-syphilis