น่ากลัวมาก! ใครมีผื่นแผลตามตัว พบแพทย์ด่วน
ก่อนหน้านี้ที่มีกระแสข่าวการแพร่ระบาดโรคติดต่อที่ จ.มหาสารคาม เมื่อวันที่ 26 พ.ค.68 ที่ผ่านมา โดยสำนักงานสาธารณสุขจังหวัดมหาสารคาม ประชาสัมพันธ์ เตือนพร้อมเผยข้อมูล โรคติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ ในจังหวัดมหาสารคาม ปี68 พบว่า มีผู้ป่วยโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อย่าง “ซิฟิลิส” ทั้งหมดจำนวน 85 ราย คิดเป็นอัตราป่วย 9.00 ต่อแสนประชากร
ทำให้หลายคนในพื้นที่ต่างกังวลว่าตนนั้นจะติดเชื้อตามด้วยหรือไม่ วันนี้ ‘อีจัน’ จะพามาเช็กอาการเบื้องต้นกันค่ะ โดยส่วนใหญ่จุดสังเกตจะอยู่ที่ผื่นหรือเเผลที่ขึ้นตามตัว โดยจะบ่งบอกได้ ดังนี้
โดยลักษณะที่เด่นๆ จะมี แผลตุ่มแดง ไม่มีอาการเจ็บ แต่ขอบนูนซึ่งจะขยายใหญ่ออกคลำได้แข็ง พื้นผิวจะปกคลุมด้วยเลือด และน้ำเหลืองแห้งๆ แผลชนิดนี้ในผู้ชายมักเกิดบริเวณหนังหุ้มปลายองคชาต ส่วนผู้หญิง แผลมักจะเล็กกว่าและไม่มีอาการใดๆ เเละจะมีต่อมน้ำเหลืองที่ขาหนีบโตอยู่ในช่วงซิฟิลิสระยะที่ 1 ส่วนซิฟิลิสระยะที่ 2 จะมีผื่นขึ้นทั่วตัว ฝ่ามือ ฝ่าเท้า มีผื่นขึ้นทั่วลำตัว ผื่นที่ฝ่ามือ ผื่นที่ฝ่าเท้า ไม่เจ็บ ไม่คัน แต่หากได้รับเชื้อตั้งแต่ 10 วันขึ้นไป – 3 เดือน จะเกิดแผลในลิ้น แผลในปากหรือมีผื่นในช่องปาก เกิดจากการทำออรัลเซ็กซ์ ให้คนที่มีเชื้ออยู่แล้ว โดยก่อให้เกิดแผลเล็กๆ บนลิ้น แต่ไม่ได้สร้างความเจ็บปวด
สาเหตุและการติดต่อ
– ผ่านการมีเพศสัมพันธ์ (ช่องคลอด, ทวารหนัก, หรือปาก) กับผู้ติดเชื้อ
– จากแม่สู่ลูกระหว่างตั้งครรภ์หรือคลอด (เรียกว่า ซิฟิลิสแต่กำเนิด)
-ไม่สามารถติดต่อผ่านการใช้ของร่วมกัน (เช่น ช้อน แก้วน้ำ หรือโถส้วม)
ระยะของโรคซิฟิลิส
โรคนี้มี 4 ระยะ โดยอาการจะแตกต่างกันไปในแต่ละระยะ:
-ระยะที่ 1 (Primary syphilis)
เกิดแผลริมแข็ง (chancre): เป็นแผลเดี่ยว ตื้น ขอบแข็ง ไม่เจ็บ มักอยู่ที่อวัยวะเพศ ทวารหนัก หรือปาก
แผลจะหายได้เองภายใน 3–6 สัปดาห์ แม้ไม่รักษา
– ระยะที่ 2 (Secondary syphilis)
เกิดภายในไม่กี่สัปดาห์หลังแผลริมแข็งหา อาการที่พบ:
– ผื่นไม่คัน กระจายตามลำตัว ฝ่ามือฝ่าเท้า
– มีไข้ เจ็บคอ ต่อมน้ำเหลืองโต
– อาจมีแผลบริเวณเยื่อบุ (เช่น ช่องปาก หรืออวัยวะเพศ)
– ระยะนี้ติดเชื้อได้สูง
– ระยะแฝง (Latent syphilis)
ไม่มีอาการ แต่ยังมีเชื้ออยู่ในร่างการ แบ่งเป็น
– ระยะแฝงต้น (Early latent): ภายใน 1 ปีหลังการติดเชื้อ
– ระยะแฝงปลาย (Late latent): เกิน 1 ปีขึ้นไป
– ระยะที่ 3 (Tertiary syphilis)
เกิดหลังติดเชื้อหลายปี (10–30 ปี อาจมีภาวะแทรกซ้อนรุนแรง
– ระบบหัวใจและหลอดเลือด (เช่น หลอดเลือดแดงใหญ่โป่งพอง)
– ระบบประสาท (neurosyphilis): เดินเซ พูดช้า สมองเสื่อม
– มีก้อนเนื้อตายเรียกว่า “gummas” ในอวัยวะต่าง ๆ
การรักษา
– ยาหลัก: Penicillin G
– ระยะต้น: ฉีดเข้ากล้ามเพียงครั้งเดียว
– ระยะลุกลามหรือมีผลต่อระบบประสาท: ต้องฉีดหลายครั้งหรือต่อเนื่อง
– ผู้แพ้เพนิซิลลิน อาจใช้ยา doxycycline หรือ tetracycline (ในบางกรณี)
การป้องกัน
– ใช้ถุงยางอนามัยทุกครั้งเมื่อมีเพศสัมพันธ์
– ตรวจโรคติดต่อเป็นประจำ โดยเฉพาะถ้ามีคู่นอนหลายคน
-หลีกเลี่ยงการมีเพศสัมพันธ์กับผู้ที่มีแผลผิดปกติ
ลักษณะของผื่นที่ขึ้นก็จะไม่ได้มีความแตกต่างกับผื่นทั่วไปมากนะคะ แต่ก็จะมีจุดที่สังเกตุได้อยู่ว่า ผื่นแบบไหนที่บ่งบอกว่าเป็น “ซิฟิลิส”
ที่มา+ภาพ: เว็บไซต์ อินทัชเมดิแคร์, ภัคธิญาณ์ บุญตรา https://www.intouchmedicare.com/what-are-the-symptoms-of-syphilis