ใครเป็นแบบ 5 อาการนี้ เสี่ยงมากที่จะเป็น  “สมองเสื่อม” 

ถ้ามีอาการงงๆ จำอะไรไม่ได้ อาจกำลังเป็น “อัลไซเมอร์” 

เมื่อวันที่ 15 ก.ย.68 ที่ผ่านมา  ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์เชี่ยวชาญด้านสมองและระบบประสาท โพสต์ให้ความรู้เกี่ยวกับ สัญญาณบอกแรกเริ่มก่อนเป็น  “สมองเสื่อม”  ผ่าน “สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์” ว่า…    

หากรู้สึกจำอะไรไม่ได้หรือคิดอะไรไม่ค่อยออก ติดๆขัดๆ  เช็ก  5 อาการที่เกิดก่อนสมองเสื่อม (Alzheimer’s) ต้องบอกแบบนี้ว่า หลายคนคิดว่า “สมองเสื่อม = ลืมความจำ” แต่ความจริงแล้ว โรค Alzheimer’s ส่งสัญญาณเตือนล่วงหน้าเป็น ปี ๆ อาจถึง 10 ปี ก่อนที่เราจะเห็นอาการหลงลืมชัดเจน นั่นเราเรียก prodrome อาการเตือน สำคัญ เพราะตอนนี้ มันมีการตรวจระยะแรกได้แล้ว เช่นตรวจเลือดหรือน้ำไขสันหลัง  ซึ่งมอยู่ 5 อาการสำคัญที่มักเกิดขึ้น ก่อนเข้าสู่ระยะสมองเสื่อม 

1. ความจำคำพูดเริ่มถดถอย (Verbal memory decline) มักเกิด ประมาณ 8 ปีก่อน ระยะ MCI (Mild Cognitive Impairment สมองเสี่ยงเสื่อม ขั้นต้น )  ลืมบทสนทนาที่เพิ่งคุยไป หรือจำคำพูดบางอย่างไม่ได้ คนรอบข้างมักยังไม่ทันสังเกตเห็น เพราะอาการยังไม่รุนแรง 

2. การหาคำพูดยากขึ้น เราเรียก word finding difficulty  เวลาจะพูดหรืออธิบายอะไร มักจะ “นึกไม่ออก” เช่น ใช้คำง่าย ๆ แทนคำที่เฉพาะเจาะจง เช่น บอกว่า “ไอ้นั่น ๆ” แทนที่จะพูดชื่อสิ่งของตรง ๆ น้อยๆ ไม่เป็นไร บ่อยๆ ต้องสงสัย  เป็นอาการที่มักเริ่มชัดขึ้นใน 2–3 ปีก่อน MCI อันนี้เสี่ยง  

3. การตัดสินใจและการคิดวิเคราะห์ถดถอย อย่างทำงานที่เคยง่ายกลับรู้สึกยุ่งยากขึ้น เช่น การวางแผนการเงิน การขับรถในเส้นทางเดิม หรือ ตัดสินใจผิดพลาดบ่อยขึ้น หรือทำอะไรช้า อันนี้ สะท้อนถึง “ความยืดหยุ่นในการคิด” ที่เริ่มลดลง การประมวลผลจะเสีย เคยเฉียบคม เริ่มโง่ทึบ  

4. อารมณ์และพฤติกรรมเปลี่ยนไป  บางคนอาจมีอาการ วิตกกังวลมากขึ้น หงุดหงิดง่าย หรืออารมณ์แกว่ง ไม่ค่อยสนุกกับกิจกรรมที่เคยชอบ ซึ่งอาการเหล่านี้ไม่ได้เกิดจากอารมณ์เพียงอย่างเดียว แต่เป็นสัญญาณของการเปลี่ยนแปลงในสมอง เรียกว่า Mild Behavioral impairment (MBI)  

5. ความสับสนเล็กน้อยในชีวิตประจำวัน เช่น ลืมว่าวางของไว้ที่ไหน ลืมขั้นตอนเล็ก ๆ ในการทำงาน งง ๆ นี่ชั้นทำอะไรอยู่  บางคน หลงสถานที่  แม้ยังไม่ถึงขั้นรบกวนการใช้ชีวิตมาก แต่เป็น สัญญาณเริ่มต้น ที่ควรจับตา 

โดยสรุปแล้ว อาการก่อนสมองเสื่อมอาจเริ่มขึ้นตั้งแต่ 8–10 ปีก่อน ที่คนรอบข้างจะสังเกตเห็น โดยเริ่มจาก ความจำคำพูดถดถอย  หาคำพูดยาก  ตัดสินใจไม่ดีเหมือนเดิม  อารมณ์เปลี่ยน  เริ่มสับสนในชีวิตประจำวัน อันนี้ สงสัย ต้องเจอหมอหรือติดตาม ตรวจสมองจะให้ดีก็ มา test ดีไปอีก ก็เจาะเลือดหาสาร amyloid หรือ tau  

อย่างไรก็ตาม อยากให้ลูกเพจทุกคนได้เช็กสุขภาพกันดูนะคะ ลองลดความเครียดหรือการใช้สมองหนักๆดูค่ะ ‘อีจัน’ เป็นห่วงสุขภาพทุกคนนะคะ   

ที่มา: เพจเฟซบุ๊ก  สาระสมองกับ อจ.หมอสุรัตน์  https://www.facebook.com/share/p/1Z4goLDeDQ/