ลิ่มเลือดอุดตันในปอด ภัยเงียบสุดอันตราย ถึงตายหากไม่รีบรักษา

ภัยร้ายใกล้ตัว ที่เราอาจมองข้ามและไม่ทันได้ระวัง
วันนี้ (11 พ.ย.63) นพ.มนูญ ลีเชวงวงศ์ แพทย์เฉพาะทางด้านโรคระบบการหายใจ ผู้ป่วยหนัก และโรคผู้สูงอายุ โรงพยาบาลวิชัยยุทธ และประธานชมรมเชื้อราทางการแพทย์ประเทศไทย ได้โพสต์ในเฟซบุ๊ก หมอมนูญ ลีเชวงวงศ์ FCเตือนภัยคนไทย เกี่ยวกับโรคลิ่มเลือดอุดตันหลอดเลือดในปอดเฉียบพลัน (Acute pulmonary embolism) โดยโรคนี้เคยพบได้น้อยในคนไทยเมื่อเทียบกับคนในประเทศตะวันตก แต่ปัจจุบันกลับพบบ่อยขึ้นเรื่อยๆ ในผู้ป่วยอายุมากกว่า 60 ปีขึ้นไป เป็นโรคที่อันตรายถ้าไม่ได้รับการรักษาทันที
ซึ่งปัจจุบันโรคนี้สามารถรักษาได้ด้วยยาต้านการแข็งตัวของเลือด มีทั้งยาฉีดเฮพาริน (Heparin) คู่กับยารับประทาน วาร์ฟาริน (warfarin) และล่าสุด ยาต้านการแข็งตัวของเลือดกลุ่มใหม่ หรือโดแอ็ก (DOACs) ซึ่งในประเทศไทยมีทั้งหมด 4 ชนิด ยานี้เป็นยากิน ข้อดี คือ ออกฤทธิ์เร็ว ไม่จำเป็นต้องเจาะเลือดเพื่อติดตามค่าการแข็งตัวของเลือด เหมือนการกินยาวาร์ฟาริน ส่วนข้อเสียคือ ราคาค่อนข้างแพง

นอกจากนี้ หมอมนูญ ยังได้ยกตัวอย่างเคส ผู้ป่วยชายไทยอายุ 84 ปี เป็นกรณีศึกษา โดยระบุว่า ผู้ป่วยรายนี้ มีโรคความดันโลหิตสูง ปกติแข็งแรงดี ไม่กินเหล้า ไม่สูบบุหรี่ มาโรงพยาบาลด้วยอาการเจ็บหน้าอกข้างขวาเวลาไอ เจ็บแบบแหลมๆ เหมือนเข็มมาแทง 2 วัน ไม่เหนื่อย ไม่มีไข้ ขาข้างซ้ายบวมเล็กน้อย ไม่เจ็บ ตรวจร่างกายไม่มีไข้ หัวใจเต้น 82 ครั้งต่อนาที ฟังปอด ลมเข้าปอดข้างขวาน้อยกว่าข้างซ้าย ระดับออกซิเจนในเลือด 97% ปกติ เจาะเลือด เม็ดเลือดขาวปกติ ค่า D-dimerในเลือดสูงเล็กน้อย 610 (ปกติ 0-500) คลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) ปกติ เอกซเรย์ปอดเห็นน้ำในเยื่อหุ้มปอดด้านขวาเล็กน้อย ทำคอมพิวเตอร์ฉีดสีดูหลอดเลือดในปอด (CT pulmonary angiogram) พบลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดขนาดเล็กในปอดขวาและซ้ายกลีบล่าง และมีน้ำในช่องปอดขวาเล็กน้อย จึงให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือดกลุ่มใหม่ Edoxaban ชนิดรับประทานวันละ 1 ครั้ง ผลคือ อาการเจ็บหน้าอกเวลาหายใจดีขึ้น ไม่เหนื่อย นอนรักษาในโรงพยาบาล 3 วันกลับบ้านได้ อาการเจ็บหน้าอกหายใน 6 วัน หลังกินยาต้านการแข็งตัวของเลือด Edoxaban เอกซเรย์ปอดซ้ำหลังกินยา 2 สัปดาห์ น้ำในเยื่อหุ้มปอดหายหมด ขาซ้ายยุบบวมหายเป็นปกติ

หมอมนูญ ได้เล่าเพิ่มเติมว่า ผู้ป่วยรายนี้ เริ่มต้นมีลิ่มเลือดในหลอดเลือดดำของขาข้างซ้าย ต่อมาลิ่มเลือดนี้หลุดไปอุดกั้นหลอดเลือดแดงในปอด จึงเลือกให้ยาต้านการแข็งตัวของเลือด (โดแอ็ก) โดยไม่ให้ยาฉีดเฮพารินก่อน เพราะผู้ป่วยรายนี้มีอาการลิ่มเลือดอุดตันในปอดไม่มาก และมีอาการดีขึ้นเร็ว ให้กลับบ้านได้ภายในเวลา 3 วัน แต่ต้องกินยาต้านการแข็งตัวของเลือดต่อเนื่องอีก 6 เดือน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดลิ่มเลือดอุดตันซ้ำ และต้องเคลื่อนไหวขยับขาบ่อยๆ