ดื่มน้ำเยอะไป ใช่ว่าจะดี! หมอเจด ชี้ โซเดียมต่ำ อันตรายถึงชีวิต 

ลดโซเดียมเป็นสิ่งที่ดี ช่วยลดความเสี่ยงต่อการเกิดโรคต่างๆ ได้ แต่ก็ต้องระวัง อย่าให้เหลือน้อยจนเกินไป เพราะเสี่ยงถึงขั้น ชัก หมดสติ สมองบวม หรืออันตรายถึงชีวิตได้ 

วันนี้ (21 ส.ค.68) นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา โพสต์เฟซบุ๊กชื่อ “หมอเจด” ยกเคส นักร้องหนุ่ม ปั๊บ POTATO โซเดียมในเลือดต่ำ จนต้องนำตัวส่ง รพ. กลางดึก พร้อมเตือนความอันตรายของภาวะนี้ ระบุว่า… 

“หามพี่ปั๊บ เข้า รพ.ด่วน โซเดียมต่ำ อันตรายกว่าที่คิด! 

เจอแบบนี้ระวังเสี่ยงชัก สมองบวม 

หลายคนคงเห็นข่าวพี่ปั๊บหลังคอนเสิร์ตใหญ่ ต้องเข้าโรงพยาบาลเพราะเวียนหัว คลื่นไส้ อาเจียน สุดท้ายตรวจเลือดออกมา  

ค่าโซเดียมเหลือแค่ 124 (ปกติ 135–145) ซึ่งถือว่าต่ำมากๆ และถ้าปล่อยไว้เสี่ยงถึงขั้น ชัก หมดสติ หรือสมองบวม ได้เลย  

อาการแบบนี้เรียกว่า “โซเดียมต่ำ” หรือ Hyponatremia ฟังชื่ออาจดูไกลตัว แต่จริง ๆ ใคร ๆ ก็เป็นได้ โดยเฉพาะเวลาที่เราออกแรงหนัก ๆ เหมือนวิ่งมาราธอน หรือเล่นคอนเสิร์ตยาว ๆ แบบพี่ปั๊บ 

วันนี้ผมจะเล่าให้ฟังแบบง่าย ๆ ว่า ภาวะนี้คืออะไร อันตรายยังไง และเราจะป้องกันได้ยังไง 

1. โซเดียมไม่ใช่แค่ “ความเค็ม” 

หลายคนคิดว่าโซเดียม = เกลือ = ของเค็ม จริง ๆ โซเดียมมันคือ “ตัวควบคุมน้ำ” ของร่างกายครับ 

ถ้าโซเดียมอยู่ในระดับปกติ น้ำกับเกลือในร่างกายก็สมดุล เซลล์ก็ทำงานได้ปกติ 

แต่ถ้าโซเดียมต่ำ น้ำจะไหลเข้าเซลล์มากเกินไป โดยเฉพาะเซลล์สมอง → สมองบวม ชัก หมดสติได้ 

เพราะงั้นพอหมอเห็นค่าโซเดียมพี่ปั๊บเหลือ 124 (ต่ำกว่า 125) ก็ต้องรีบแก้เลย ไม่งั้นอันตรายถึงชีวิต 

2. ดื่มน้ำเยอะเกินไปก็พังได้ 

หลายคนเคยได้ยินว่า “ดื่มน้ำเยอะ ๆ สุขภาพดี” ซึ่งจริงแต่ต้องไม่เกินลิมิตครับ 

เวลาที่เราออกแรงหนัก ๆ เหงื่อออกเยอะ ร่างกายเสียทั้ง น้ำ + เกลือแร่ ออกไป 

ถ้าเราดื่มกลับมาแต่ “น้ำเปล่า” อย่างเดียว → ร่างกายจะเจือจางโซเดียมลงเรื่อย ๆ จนต่ำ 

จริง ๆ เคยมีเคสนักวิ่งมาราธอนเสียชีวิตเพราะ ดื่มแต่น้ำเปล่าเยอะ ๆ โดยไม่เติมเกลือแร่ เหมือนกัน 

หลักการง่าย ๆ คือ 

ดื่มตาม “ความกระหาย” ไม่ต้องกดน้ำลงไปเยอะ ๆ ตลอดเวลา ไม่ควรดื่มน้ำเปล่าเกิน 1 ลิตร/ชั่วโมง 

3. นอกจากดื่มน้ำมากเกิน ยังมีสาเหตุอื่นด้วย 

ภาวะโซเดียมต่ำไม่ได้มาจากดื่มน้ำอย่างเดียว แต่ยังเกิดจาก 

•ท้องเสีย/อาเจียนเยอะ ๆ → เสียเกลือออกไป 

•กินยาขับปัสสาวะบางตัว → ทำให้เกลือออกทางไตมากเกิน 

•โรคบางอย่าง เช่น ไตวาย หัวใจวาย ตับแข็ง → น้ำคั่งในร่างกายเยอะจนโซเดียมดูเหมือนต่ำ 

•ปัญหาฮอร์โมน เช่น ต่อมหมวกไตทำงานผิดปกติ 

แต่ในเคสพี่ปั๊บ สาเหตุที่เป็นไปได้มากสุดคือ ออกแรงหนัก + ดื่มแต่น้ำเปล่า ครับ 

4. อาการเตือนที่ต้องรีบไปหาหมอ 

ภาวะโซเดียมต่ำบางครั้งมาแบบเนียน ๆ แต่มีสัญญาณเตือนที่ไม่ควรมองข้าม 

•มึนหัว เวียนหัว คลื่นไส้ 

•ซึม งง พูดไม่ชัด คิดไม่ออก 

•กล้ามเนื้ออ่อนแรง เกร็ง 

•ถ้าแย่มาก → ชัก หมดสติ 

•จุดที่น่าห่วงคือ ถ้าโซเดียมต่ำกว่า 125 → ต้องเฝ้าระวังใกล้ชิด 

•ต่ำกว่า 120 → เสี่ยงสมองบวม ชักสูงมาก 

5. เราจะป้องกันยังไง? 

สรุปแบบเข้าใจง่าย ๆ ทำตามได้เลย 

1.ออกกำลังกายกลางแดดหรือวิ่งนาน ๆ → อย่าดื่มแต่น้ำเปล่าเยอะ ๆ ให้สลับกับเกลือแร่ด้วย 

2.ดื่มตาม “ความกระหาย” ไม่ต้องยัดน้ำลงไปตลอดเวลา 

3.ถ้ามีโรคประจำตัว เช่น ไต หัวใจ ตับ หรือกินยาขับปัสสาวะ → ควรเช็กกับหมอเรื่องค่าโซเดียม 

4.ถ้าออกแรงแล้วมีอาการเวียนหัว คลื่นไส้ ซึม พูดไม่ชัด → อย่าคิดว่าแค่เพลียแดด รีบไปโรงพยาบาล 

5.เลือกเครื่องดื่มเกลือแร่ที่ไม่หวานจัดเกินไป จะช่วยทดแทนน้ำ + เกลือแร่ได้โดยไม่ทำให้น้ำตาลพุ่ง 

ภาวะโซเดียมต่ำ (Hyponatremia) ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และอันตรายกว่าที่คิด เพราะมันทำให้ สมองบวม ชัก และอาจเสียชีวิตได้เพราะฉะนั้น เวลาออกกำลังกายหรือทำกิจกรรมกลางแดดนาน ๆ จิบน้ำพอดี ๆ เติมเกลือแร่บ้างตามเหมาะสม 

แค่นี้ก็ช่วยให้ร่างกายสมดุลและปลอดภัยครับ”