เป็นเพศแม่ก็แบบนี้!  หมอ ชี้  5 ข้อ เวลา “เมนส์” มา ลองทำแบบนี้ลดอาการได้เยอะ 

เป็นผู้หญิงไม่เคยง่าย? เลือดมาทีแทบดิ้น 

เมื่อวันที่ 24 ก.ย.68 ที่ผ่านมา  นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้ออกมาบอกเกี่ยวกับปัญหาใหญ่ของผู้หญิง ที่ต้องบอกว่า เลือดที่มาทุกเดือน มาด้วยอาการปวดท้องหนักทุกเดือนเช่นกัน เดี๋ยววันนี้จะนำข้อมูลจากคุณหมอมาบอกกันค่ะ  

อาการปวดท้องเมนส์ สาวหลายคนน่าจะเจอกับปัญหานี้ โดยในภาษาหมอเราจะเรียกว่า dysmenorrhea  บางคนแค่รำคาญนิดๆ แต่บางคนถึงขั้นปวดจนลุกทำอะไรไม่ไหวเลยก็มี วันนี้หมอจะมาเล่าให้ฟัง “ทำไมถึงปวด” แล้ว “จะแก้ยังไงให้ไม่ต้องปวดทรมานทุกเดือน”  

1. ทำไมถึงปวดท้องเมนส์? ก่อนจะหาวิธีแก้ เรามารู้ก่อนว่าร่างกายเราทำไมถึงต้องปวด ช่วงที่ประจำเดือนกำลังจะมา เยื่อบุโพรงมดลูก (endometrium) มันจะลอกตัวออก และร่างกายจะปล่อยสารชื่อว่า prostaglandins ออกมา เจ้าตัวนี้มีหน้าที่กระตุ้นให้มดลูกบีบตัว เพื่อขับเลือดออกมาให้หมด แต่ผลข้างเคียงของมันคื“มันทำให้เราปวดโดยเฉพาะถ้าหลั่งออกมาเยอะ มดลูกจะบีบแรงขึ้น เลือดไปเลี้ยงไม่พอ กล้ามเนื้อเกร็งเหมือนตอนขาเป็นตะคริวเลยนั่นแหละ ถ้าใครปวดมากผิดปกติ หรือปวดลึกๆ จนทนไม่ไหว อาจจะไม่ได้เป็นแค่เมนส์ธรรมดา แต่อาจมีโรคซ่อนอยู่ อย่างเช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) หรือ ช็อกโกแลตซีสต์ แบบนี้ต้องไปตรวจกับคุณหมอเพิ่มเติม 

2. ยาแก้ปวด ใช้ให้ถูก ช่วยได้เยอะ จริงๆแล้วถ้ารู้ตัวว่าเป็นคนที่ปวดประจำเดือนทุกเดือนแน่นอนแนะนำว่า อย่ารอให้ปวดแล้วค่อยกินยา พวกยาแก้ปวดอย่าง ibuprofen หรือ mefenamic acid ถ้ากินตั้งแต่เริ่มปวด หรือเริ่มรู้สึกมาๆ จะช่วยลดการสร้าง prostaglandins ได้เร็วกว่า   เช่น ยากลุ่มนี้ (NSAIDs) คือไอเทมคู่กับสาวๆที่ปวดท้องบ่อยๆ เพราะมันไปตัดวงจรการปวดตั้งแต่ต้นทาง แต่ไม่ควรกินพร่ำเพรื่อ ถ้าต้องกินหนักทุกเดือนหรือกินแล้วยังปวด ควรหาหมอด่วนๆๆๆ 

3. เตรียมร่างกายให้พร้อม ก่อนวันนั้นจะมา 

ถ้าอยากให้ช่วงเมนส์ผ่านไปได้แบบไม่ทรมานเกินไป เราต้องดูแลตัวเองตั้งแต่ ก่อนเมนส์จะมาเพราะพฤติกรรมบางอย่างในชีวิตประจำวันส่งผลต่ออาการปวดแบบที่หลายคนไม่รู้ตัวเลย เช่น นอนให้พอ วันไหนอดนอนร่างกายจะเครียด ฮอร์โมนแปรปรวน prostaglandins หลั่งมากขึ้น ทำให้ปวดหนักขึ้น , ออกกำลังกายสม่ำเสมอ (ไม่ใช่แค่ตอนปวด) เช่น เดินเร็ว 3–4 วัน/สัปดาห์ ช่วยลดความเครียดและฮอร์โมนที่กระตุ้นการอักเสบ , อันนี้สำคัญ งดคาเฟอีนและแอลกอฮอล์ก่อนมีเมนส์ เพราะอาจกระตุ้นการบีบตัวของมดลูก หรือทำให้บวมน้ำ ปวดมากขึ้น และดื่มน้ำเยอะๆ และหลีกเลี่ยงเค็มจัด เพราะน้ำช่วยให้เลือดไหลเวียนดี ลดอาการบวมน้ำที่มักมากับเมนส์ ถ้าดูแลให้ดีล่วงหน้า อาการปวดจะเบาลง ลองจดรอบเดือนแล้วเริ่มเตรียมตัวล่วงหน้าซัก 5–7 วันก่อนเมนส์มาก็เวิร์กมากเลย 

4. รวมวิธีลดอาการปวดเมนส์ 

ถ้าใครอยากหาทางช่วยลดอาการปวดแบบไม่พึ่งยาเยอะ ลองดูวิธีพวกนี้ได้เลย  

-ขยับตัวเบาๆ เช่น เดินเล่น โยคะ ยืดเส้นเบาๆ ไม่ต้องถึงขั้นคาร์ดิโออะไรหนักๆ ก็พอ แค่ให้ร่างกายได้เคลื่อนไหวหน่อย ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น มดลูกจะได้ไม่บีบตัวแรงเกินไป 

-เลือกกินของที่ลดการอักเสบอาหารบางอย่างช่วยให้ prostaglandins หลั่งน้อยลง เช่น ปลาแซลมอน ปลาทะเลน้ำลึก (มีโอเมก้า-3 เยอะ) , ผักใบเขียวเข้ม เช่น ผักโขม คะน้า , ถั่วเปลือกแข็ง เช่น วอลนัท อัลมอนด์ พยายามลดของมัน ของทอด น้ำตาลจัดๆ เพราะพวกนี้ไปกระตุ้นการอักเสบในร่างกาย ทำให้ปวดมากขึ้นโดยไม่รู้ตัว 

-อาหารเสริมที่ช่วยลดปวดเมนส์ เช่น พวกแมกนีเซียม ช่วยคลายกล้ามเนื้อ ลดเกร็ง , วิตามิน B1, B6 ช่วยเรื่องปวด + อารมณ์เหวี่ยงช่วงเมนส์ , โอเมก้า-3 ลดอักเสบแบบธรรมชาติ และ วิตามิน E และ Zinc ช่วยลดการสร้าง prostaglandins และอาการปวดถ้าจะกินอาหารเสริมควรเลือกของที่น่าเชื่อถือ หรือปรึกษาแพทย์ก่อน โดยเฉพาะถ้ามีโรคประจำตัว หรือกินยาอยู่แล้ว 

-นอนพอ ลดเครียด อันนี้สำคัญมากเลยนะ เครียด = ร่างกายหลั่งฮอร์โมน cortisol เยอะ cortisol ไปกระตุ้น prostaglandins ให้หลั่งเพิ่มอีก อันนี้ก็ปวดท้องไม่หาย อยากให้พยายามนอนให้ครบ 7–8 ชม. ลองหากิจกรรมผ่อนคลาย เช่น ฟังเพลงเบาๆ หรือแค่หายใจลึกๆ ก็ช่วยได้ 

5. ปวดแบบไหนที่ควรไปหาหมอ? 

อาการปวดเมนส์ส่วนใหญ่ไม่อันตราย แต่ถ้ามีอาการเหล่านี้บ่อยๆ หมอแนะนำว่า “อย่าปล่อยไว้” ควรไปตรวจ 

-ปวดจนต้องหยุดเรียน หยุดงานเป็นประจำ 

-ปวดแบบลึกๆ เจ็บในอุ้งเชิงกราน โดยเฉพาะก่อนเมนส์มา 

-ปวดร่วมกับถ่ายปัสสาวะหรืออุจจาระลำบาก/เจ็บ 

-ปวดหนักแต่ประจำเดือนก็ไหลเยอะมาก (ต้องเปลี่ยนผ้าอนามัยถี่ๆ) 

-มีเลือดออกกะปริดกะปรอยระหว่างรอบเดือน 

-ปวดมากขึ้นเรื่อยๆ ทั้งที่เมื่อก่อนไม่เคยเป็น 

-พยายามมีลูกมานานแต่ไม่ติด  

ถ้าเป็นเเบบนี้ เอะใจหน่อยเถอะ อาจมีโรคแฝงอยู่ เช่น เยื่อบุโพรงมดลูกเจริญผิดที่ (Endometriosis) , ช็อกโกแลตซีสต์, เนื้องอกมดลูก , อุ้งเชิงกรานอักเสบ บางเคสอาจต้องอัลตราซาวนด์ หรือส่องกล้องตรวจเพิ่มเติมเพื่อหาสาเหตุ แล้วจะได้รักษาให้ถูกจุด 

ยังย้ำนะคะ ว่าปวดท้องเมนส์ไม่ใช่เรื่องเล็ก แต่ก็ไม่ใช่เรื่องที่เราต้องทนไปตลอด ถ้ารู้ต้นเหตุ รู้วิธีแก้ จะได้ลดการปวดท้องลงนะถ้าใครรู้สึกว่าเมนส์ทำกระทบกับชีวิตทุกเดือน ลองเอาวิธีที่ไปทำตามดูค่ะ  

ที่มา: เพจเฟซบุ๊ก หมอเจด https://www.facebook.com/share/p/1CiYTQYmq9/?mibextid=wwXIfr