“หมอหมู” แจง นอนพัดลมเป่า 4 ชม. เป็น “อัมพาตใบหน้า” ?

หายคาใจ! จากกรณีหญิงชาวจีนป่วย อัมพาตใบหน้า (Facial Paralysis) หลังจากงีบหลับ ขณะมีพัดลมเป่าใบหน้านานกว่า 3-4 ชั่วโมง และเมื่อตื่นขึ้นมาพบว่าปากเบี้ยวและไม่สามารถหลับตาข้างขวาได้ ล่าสุดแพทย์ไขกระจ่างสาเหตุที่เกิดขึ้นแล้ว

วันนี้ (25 มิ.ย. 68) รศ.นพ.วีระศักดิ์ จรัสชัยศรี อาจารย์แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านนิติเวชศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ โพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว อธิบายถึงสาเหตุที่หญิงรายหนึ่ง เกิดภาวะอัมพาตใบหน้า ภายหลังงีบหลับ ขณะมีพัดลมเป่าจ่อหน้านานกว่า 3-4 ชั่วโมง ซึ่งเป็นอาการของ “โรคกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงครึ่งซีก” ที่เกิดจากเส้นประสาทอักเสบ และการสัมผัสความเย็น ระบุว่า

Bell’s palsy หรือโรคกล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงครึ่งซีก :

1. เกิดจากการอักเสบของเส้นประสาทคู่ที่ 7 (Facial Nerve) ซึ่งมักถูกกระตุ้นโดยการกลับมาทำงานของไวรัสที่แฝงตัวอยู่ในร่างกาย โดยเฉพาะ Herpes Simplex Virus type 1 (HSV-1) ซึ่งเป็นไวรัสที่ทำให้เกิดเริมที่ปาก

2. การสัมผัสกับความเย็น ลม หรือการเปลี่ยนแปลงอุณหภูมิอย่างกะทันหัน เป็นปัจจัยกระตุ้นที่สามารถทำให้ระบบภูมิคุ้มกันในบริเวณนั้นอ่อนแอลงชั่วคราว หรือทำให้ไวรัสที่แฝงอยู่ตื่นตัวขึ้นมาได้ นำไปสู่การอักเสบของเส้นประสาทใบหน้าในที่สุด

3. ประมาณ 70–85% ของผู้ป่วยจะหายได้เองใน 3–6 สัปดาห์ หากได้รับการรักษาเร็ว การให้ยาสเตียรอยด์ทันทีภายใน 72 ชั่วโมงแรก มีผลอย่างชัดเจนในการลดการอักเสบและเพิ่มโอกาสฟื้นตัว

สาเหตุของ Bell’s Palsy ที่พบได้บ่อย

1. การติดเชื้อไวรัส โดยเฉพาะ Herpes Simplex Virus type 1 (HSV-1)

2. ภูมิคุ้มกันตกชั่วคราว

3. พฤติกรรมเสี่ยง: นอนตากแอร์เย็นจัด / นอนในท่ากดทับใบหน้า / พักผ่อนไม่เพียงพอ / เครียดเรื้อรัง

อาการที่ควรระวัง

1. ยิ้มแล้วมุมปากไม่เท่ากัน : กล้ามเนื้อใบหน้าอ่อนแรงด้านเดียว

2. หลับตาไม่สนิท : กระพริบตาไม่ได้เต็มที่

3. รู้สึกเสียงดังในหูข้างเดียว : เพราะกล้ามเนื้อควบคุมการได้ยินผิดปกติ

4. ลิ้นด้านหนึ่งไม่รับรส : เส้นประสาทใบหน้าสัมพันธ์กับต่อมรับรส

งานวิจัยที่อ้างอิงและสนับสนุนความสัมพันธ์ระหว่าง Bell’s Palsy กับ HSV และปัจจัยกระตุ้น :

1. Adour, K. K., Byl, F. M., Hilsinger, R. L., Jr., Kahn, Z. M., & Sheldon, M. I. (1975). The true nature of Bell’s palsy: analysis of 1,000 cases. Laryngoscope, 85(5), 787-801.

ประเด็นสำคัญ: เป็นการศึกษาขนาดใหญ่ในยุคแรกๆ ที่ให้ข้อมูลเชิงลึกเกี่ยวกับธรรมชาติของ Bell’s Palsy แม้จะยังไม่เจาะจงเรื่อง HSV ในยุคนั้นอย่างชัดเจน แต่ได้กล่าวถึงปัจจัยหลายอย่างที่เกี่ยวข้องกับการเกิดโรค ซึ่งรวมถึงการสัมผัสความเย็นที่ถูกรายงานว่าเป็นปัจจัยนำ (precipitating factor) โดยผู้ป่วย

2. National Institutes of Health (NIH) และ Mayo Clinic

ประเด็นสำคัญ: Bell’s Palsy เกิดจากการอักเสบเฉียบพลันของเส้นประสาทสมองคู่ที่ 7 โดยมากมี สาเหตุร่วมจากไวรัสและปัจจัยภายนอก เช่น ความเย็นจัด หรือภาวะภูมิคุ้มกันต่ำ

ข้อแนะนำในการใช้พัดลมและเครื่องปรับอากาศอย่างปลอดภัย :

1. หลีกเลี่ยงการโดนลมโดยตรง

2. รักษาระดับอุณหภูมิให้เหมาะสม

เรียบเรียงโดย: รศ.นพ.วีระศักดิ์ จรัสชัยศรี #หมอหมูวีระศักดิ์ #หมอหมูพูดจริง #ตีแผ่ทุกความจริงด้วยวิทยาศาสตร์

ทั้งนี้ หมอหมู กล่าวทิ้งท้ายว่า ข้อมูลทั้งหมดที่นำเสนอมีการอ้างอิงแหล่งที่มาชัดเจนและผมได้พยายามอ้างอิงจากแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ แต่บางครั้งอาจมีการโต้แย้งในข้อมูล ซึ่งเป็นเรื่องปกติในแวดวงวิชาการ ดังนั้นจึงขอเรียนทุกท่านว่า โปรดใช้วิจารณญาณในการอ่านบทความของผม และควรหาข้อมูลเพื่มเติมเพื่อความถูกต้องอีกครั้ง ด้วยนะครับ

ขอบคุณข้อมูล : เฟซบุ๊ก หมอหมู วีระศักดิ์