ระวัง! บุหรี่ไอระเหย หรือ HTP พัฒนาใหม่ บุหรี่ชนิดใหม่ที่กำลังระบาด ดีไซน์สวยเก๋ ขายเกลื่อนออนไลน์ ราคาไม่แพว แต่แฝงมาด้วย “ปอดอักเสบชนิด AEP” หมอหวั่น มอมเมาเยาวชนง่าน เพราะซื้อขายกันเกลื่อน
รศ.ดร.นพ.ศักดา อาจองค์ วัลลิภากร กุมารแพทย์และอาจารย์ประจำสาขาสหวิทยาการและการศึกษาตลอดชีวิต (I-GRAD) คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า ขณะนี้พบผลิตภัณฑ์ยาสูบแบบไอระเหย หรือที่เรียกว่า HTP-heated tobacco product เริ่มเป็นที่นิยมในกลุ่มเยาวชน ซึ่งเป็นบุหรี่ไฟฟ้าชนิดไม่เผาไหม้ ไม่ใช้นิโคตินเหลวเหมือนบุหรี่ไฟฟ้าทั่วไป แต่ให้ความร้อนในระดับหนึ่ง วิ่งผ่านนิโคตินแบบแท่ง และปล่อยไอระเหยเพื่อการสูบ
จากผลการศึกษาผลกระทบจากผลิตภัณฑ์ยาสูบ HTP ต่อสุขภาพ ปี 2562 จากแพทย์และผู้เชี่ยวชาญด้านระบบทางเดินหายใจ โรงพยาบาลเวสต์โกเบ และมหาวิทยาลัยโอคายามะ ประเทศญี่ปุ่น พบว่า บุหรี่ HTP ก่อโรคภาวะปอดอักเสบชนิด AEP (acute eosinophilic pneumonia) หรือปอดอักเสบอีโอซิโนฟิลิกแบบเฉียบพลัน ทำให้ผู้ป่วยมีอาการเป็นไข้ ไอ หายใจหอบ เจ็บหน้าอก ปอดอักเสบ เยื่อบุทางเดินหายใจส่วนล่างอักเสบ เพิ่มโอกาสติดเชื้อทางเดินหายใจ จนนำไปสู่ภาวะหายใจล้มเหลว ผู้ที่ใช้บุหรี่ไอระเหยควรคำนึงถึงผลกระทบต่อสุขภาพที่อาจเกิดขึ้นทั้งในระยะสั้นและยาวอย่างจริงจัง
ผศ.ดร.ศรีรัช ลาภใหญ่ อาจารย์ประจำสาขาสหวิทยาการและการศึกษาตลอดชีวิต (I-GRAD) คณะสาธารณสุขศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล กล่าวว่า บุหรี่ HTP ไม่ใช่ของใหม่ ได้เข้ามาเมืองไทยมากกว่า 5 ปีแล้ว แต่ช่วงแรกๆวัยรุ่นอาจยังไม่สนใจ เพราะราคาแพง ใช้งานยาก เนื่องจากบุหรี่ HTP ประกอบด้วยอุปกรณ์ 3 อย่าง คือ อุปกรณ์ชาร์จ, แท่งบุหรี่สำเร็จรูป, และ holder สำหรับเสียบแท่งบุหรี่ ปัจจุบัน บุหรี่ HTP มีขนาดเล็กลงเกือบเท่าบุหรี่ไฟฟ้าแบบใช้แล้วทิ้ง ดีไซน์ทันสมัย แถมดีไซน์ลวดลายใหม่ๆ ร่วมกับแบรนด์แฟชั่นมากมาย บางรุ่นมีหน้าจอทัชสกรีน และเชื่อมต่อกับโทรศัพท์มือถือได้ผ่านบลูทูธ
“จากผลสำรวจสถานการณ์การขายบุหรี่ไอระเหยในไทยของโครงการการศึกษา พัฒนา ขยายผลการเฝ้าระวังและจัดการความรู้ผลิตภัณฑ์เสี่ยงสุขภาพ ปี 2567 พบร้านขายบุหรี่ HTP ในออนไลน์ในทุกแพลตฟอร์มรวม 70 ร้าน พบใน Facebook มากที่สุดถึง 30 ร้าน ส่งเสริมการขายกันโจ่งแจ้ง มีทั้งขายมือหนึ่งมือสอง แบ่งขายไส้บุหรี่ บริการส่งด่วน มีโปรโมชันเก็บคูปองส่งฟรี แม้กระทั่งใน Tik Tok ก็ยังพบร้านขายสาธิตสินค้าให้เห็นชัดเจน ถึงแม้จะเป็นสินค้าผิดกฎหมายก็ตาม ปัจจุบัน พบผลิตภัณฑ์ HTP รุ่นใหม่ๆจากจีนเข้ามาตีตลาดไทยมากมาย ตั้งราคาต่ำแต่ดีไซน์เก๋ ใช้ง่ายแถมใช้ได้กับไส้บุหรี่ทุกยี่ห้อ น่าเป็นห่วงว่าเยาวชนอาจเข้าถึงได้ง่ายในขณะที่สังคมไทยยังไม่สามารถแก้ไขปัญหาเด็กกับบุหรี่ไฟฟ้าได้เลย” ผศ.ดร.ศรีรัช กล่าว
ผศ.ดร.ลักขณา เติมศิริกุลชัย ผู้อำนวยการศูนย์พัฒนาศักยภาพกำลังคนด้านการควบคุมยาสูบ กล่าวว่า บุหรี่ไฟฟ้าทุกชนิดล้วนเป็นอันตรายต่อสุขภาพ และหลอกล่อให้เยาวชนเสพติด โดยเฉพาะ บุหรี่ HTP มาพร้อมวาทกรรมว่าปลอดภัยกว่าบุหรี่มวนและพอด แต่ไม่เป็นความจริง ดังนั้น จึงอยากเรียกร้องให้รัฐบาล และสมาชิกสภานิติบัญญัติที่มีอำนาจหน้าที่ออกกฎหมาย จะต้องคุ้มครองสุขภาพของประชาชนไทยโดยเฉพาะเด็กและเยาวชน ทั้งนี้ภาคประชาชนทั้งคุณพ่อ คุณแม่ ผู้ปกครอง คุณครูและบุคลากรทางการแพทย์และสาธารณสุข รวมทั้งเยาวชนทุกคน จะต้องลุกขึ้นมาเฝ้าระวังไม่ให้ธุรกิจยาสูบเข้ามาแทรกแซงรัฐในการออกนโยบายที่เป็นพิษภัยต่อเยาวชนและสังคมอย่างจริงจัง
อันตรายเหล่านี้ มักแฝงมาในรูปแบบความสวยงาม ล่อตาล่อใจเยาวชน ผู้ปกครงเป็นส่วนหนึ่งที่จะดูแลเรื่องแบบนี้ได้ ช่วยกันเป็นหูเป็นตานะครับ