ช็อก! งานวิจัย ชี้ PM2.5 ทำลายสมองได้ เพิ่มความเสี่ยงป่วยสมองมากขึ้น 

ช็อก! งานวิจัย ชี้ PM2.5 เล็กทะลุสมองได้ อาจเพิ่มความเสี่ยง “โรคหลอดเลือดตีบ แตก ตัน และสมองเสื่อม”?  

ช่วงนี้พิษภัยของฝุ่นPM2.5 ก็หนักอยู่ น่าเห็นใจเเละน่าสงสารคนภาคเหนือ เพราะตอนนี้น่าจะหนักสุดเลย  ซึ่งล่าสุดผลวิจัยทั้งในและต่างประเทศ ชี้ชัดว่า “ฝุ่น PM2.5” ไม่ได้ทำร้ายแค่ปอด แต่กระทบลึกถึง “สมอง” ทุกช่วงวัย ขณะที่ระดับฝุ่นที่พุ่งสูงทุก 5 ไมครอนฯ สัมพันธ์กับจำนวนผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง และหากสะสมในระยะยาว อาจเพิ่มความเสี่ยง “อัลไซเมอร์” ในอนาคต 

ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช ผู้ช่วยคณบดีและหัวหน้าหน่วยวิชาประสาทวิทยา ภาควิชาอายุรศาสตร์ คณะแพทยศาสตร์ มช. เผยว่า “ฝุ่น PM2.5 มีขนาดเล็กสามารถเข้าสู่ร่างกาย ผ่านระบบทางเดินหายใจและกระแสเลือด โดยผ่านกลไกสำคัญ เช่น ผนังกั้นปอด การแลกเปลี่ยนแก๊ซ กระแสเลือด , ลำไส้ ไมโครเบียลและสมอง  เมื่อเข้าสู่ร่างกาย PM2.5 จะไปกระตุ้นให้เกิดภาวะ ความเครียดของเซลล์หลอดเลือด(oxidative stress) ส่งผลให้เซลล์หลอดเลือดทำงานผิดปกติ เกิดการอักเสบ และลดความยืดหยุ่นของหลอดเลือด ซึ่งเป็นปัจจัยสำคัญของโรคหลอดเลือดสมอง ขณะเดียวกันมีหลักฐานจากการทดลองในสัตว์ โดยให้สัมผัส PM2.5 ผ่านการสูดดม ต่อเนื่องเป็นเวลา 12 สัปดาห์ พบว่า PM2.5 ส่งผลทำให้หลอดเลือดในสมองเกิดการแข็งตัวได้  

ข้อมูลการศึกษาในระดับประชากรยังพบว่า การเพิ่มขึ้นของ PM2.5 มีความสัมพันธ์กับอัตราการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง โดยทุกการเพิ่มขึ้นของ PM2.5 จำนวน 5 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร จะเพิ่มความเสี่ยงของการเกิดอัมพาตและการเกิดซ้ำของโรคหลอดเลือดสมองถึง 24% และเพิ่มความรุนแรงจนถึงขั้นเสียชีวิตได้ถึง 30% โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ และผู้ป่วยโรคเรื้อรัง เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน และไขมันในเลือดสูง 

นอกจากนี้การได้รับฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 จากอากาศเป็นเวลาหลายปี ยังส่งผลให้สมองสะสมโปรตีนอะไมลอยด์มากขึ้น ซึ่งเป็นสาเหตุสำคัญของการเกิดโรคอัลไซเมอร์ โดยผลการศึกษาประชากรจำนวน 1,113 คน อายุ 45-75 ปี ที่มีสุขภาพสมองปกติ พบว่า  

• การได้รับ PM2.5 เป็นเวลา 1 ปี ทำให้ระดับโปรตีนอะไมลอยด์ ลดลง 10.1% 

• การได้รับ PM2.5 เป็นเวลา 3 ปี ทำให้ระดับ Aβ42 ลดลง 7.8% 

• การได้รับ PM2.5 เป็นเวลา 5 ปี มีแนวโน้มลดลง 7.6% แต่ยังไม่แน่ชัดทางสถิติ” 

ซึ่งการศึกษาในปี พ.ศ. 2566 ในวารสารด้านประสาทวิทยา ยืนยันว่า ฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5นี้  มีบทบาทสำคัญต่อการเกิดความเสียหายของระบบประสาทในหลายมิติ ตั้งแต่ช่วงวัยเด็ก ส่งผลให้มีแนวโน้มพัฒนาการสมองล่าช้า ระดับสติปัญญา หรือ IQ ต่ำ ซึ่งมีความเสี่ยงต่อปัญหาด้านการเรียนรู้ ความโง่ ความฉลาด และอารมณ์ในวัยรุ่น โดยเฉพาะอาการซึมเศร้า ที่นำไปสู่การฆ่าตัวตาย ตลอดจนการเกิดโรคหลอดเลือดสมองและอัลไซเมอร์อย่างมีนัยสำคัญ อย่างไรก็ตามในช่วงที่ค่าฝุ่น PM2.5 สูง  

สุขภาพของเราต้องมาเป็นอันดับ 1 ค่ะ อย่าคิดว่าฝุ่นมันไม่เป็นไร ด้วยความที่มันเล็กมากเเล้วมีความร้ายเเรง เข้าไปส่วนไหนของร่างกายก็ทำร่างกายเราพังได้หมดเลย  ดูเเลใส่ใจตัวเองกันเยอะๆนะคะ