สุดมาก! จีนค้นพบ ‘จุลินทรีย์พันธุ์ใหม่’ บนสถานีอวกาศเป็นครั้งแรกของจีน
พอลลี่ อีจัน
22 พฤษภาคม 2568

จีนทำถึงอีกเล้ว!
วานนี้ (21 พ.ค.68) สำนักข่าวซินหัว รายงานว่า องค์การอวกาศแห่งประเทศจีน เผยว่า ค้นพบจุลินทรีย์สายพันธุ์ใหม่ในสถานีอวกาศเทียนกงของจีนเป็นครั้งแรก โดยตั้งชื่อว่าไนแอลเลีย เทียนกงเอนซิส (Niallia tiangongensis) ซึ่งมีศักยภาพทนทานความเครียดจากการออกซิเดชันในอวกาศ อีกทั้งมีความสามารถโดดเด่นในการก่อตัวของไบโอฟิล์ม (Biofilm) หรือฟิล์มชีวภาพ และการซ่อมแซมความเสียหายจากรังสี ทำให้ปรับตัวได้ดีต่อสภาพแวดล้อมในอวกาศ

ซึ่งจุลินทรีย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่เก่าแก่และมีความหลากหลายที่สุดชนิดหนึ่งของโลก แต่สายพันธุ์ใหม่ที่เพิ่งค้นพบนี้เป็นจุลินทรีย์ที่ไม่เคยเป็นที่รู้จัก ซึ่งนักวิทยาศาสตร์ไม่เคยบันทึกหรือศึกษาวิจัยมาก่อน นักวิจัยให้ความสนใจกับสภาพแวดล้อมที่มีเอกลักษณ์บนสถานีอวกาศมานานแล้ว เนื่องจากมีแรงโน้มถ่วงต่ำ มีการแผ่รังสี เป็นสภาพแวดล้อมแบบปิด และมีข้อจำกัดด้านสารอาหาร ทำให้มีศักยภาพที่จะเป็นแหล่งอาศัยของจุลินทรีย์สายพันธุ์ที่ไม่มีใครรู้จัก
เมื่อเดือนพฤษภาคม ปี 2566 ลูกเรือของยานอวกาศเสินโจว-15 (Shenzhou-15) ได้เก็บตัวอย่างจุลินทรีย์บนพื้นผิวโดยใช้ผ้าที่ผ่านการฆ่าเชื้อแล้ว และเก็บรักษาไว้ที่อุณหภูมิต่ำในวงโคจร โดยการวิเคราะห์ภาคพื้นดินในเวลาต่อมาค้นพบจุลินทรีย์ไนแอลเลีย เทียนกงเอนซิสสายพันธุ์ใหม่ ซึ่งได้รับการยืนยันด้วยวิธีการจากหลายสาขาวิชา ดังนี้ การวิเคราะห์ทางสัณฐานวิทยา การจัดลำดับจีโนม การศึกษาด้านวิวัฒนาการ และการรวบรวมข้อมูลสารเมตาบอไลต์ ซึ่งมีรายงานระบุว่า จุลินทรีย์ใช้กลไกทางชีววิทยาเฉพาะตัวเพื่อปรับตัวให้เข้ากับความเครียดจากสภาพแวดล้อมในอวกาศ ซึ่งส่งผลต่อลักษณะการเผาผลาญและสรีรวิทยาของจุลินทรีย์ การค้นพบนี้ให้ข้อมูลเชิงลึกทางวิทยาศาสตร์ใหม่ๆ เนื่องจากกลไกการปรับตัวของไนแอลเลีย เทียนกงเอนซิสสามารถให้ข้อมูลเกี่ยวกับกลยุทธ์การควบคุมจุลินทรีย์เป้าหมายได้ โดยสามารถนำไปประยุกต์ใช้ในอุตสาหกรรมการบินและอวกาศ เกษตรกรรม อุตสาหกรรม และ ดูแลสุขภาพ
ทั้งนี้สถานีอวกาศเทียนกงของจีนอยู่ระหว่างการดำเนินการในระยะยาว นักวิจัยจึงคาดว่าจะมีความก้าวหน้าอย่างมากในการศึกษาสารประกอบชีวภาพของจุลินทรีย์ ทรัพยากรทางพันธุกรรม และการทำงานของระบบเผาผลาญ ซึ่งอาจก่อให้เกิดประโยชน์อย่างมากต่อการประยุกต์ใช้ทางวิทยาศาสตร์และทางปฏิบัติบนพื้นโลก