เมื่อวันที่ 11 มีนาคม 2565 นายแพทย์สมศักดิ์ อรรฆศิลป์ อธิบดี กรมการแพทย์ กล่าวว่า มะเร็งปอด เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 2 ของ คนไทย (เป็นอันดับ 2 ในผู้ชาย รองจากมะเร็งตับ และ เป็นอันดับ 1 ในผู้หญิง) ซึ่งการตรวจคัดกรองให้พบโรคในระยะแรกทำได้ยาก และมีอัตราการตายสูง โดยมีสาเหตุสำคัญ ได้แก่

1.การสูบบุหรี่ รวมถึงยามวนต่างๆ เป็นสาเหตุสำคัญที่สุดของ โรคมะเร็งปอด ผู้สูบบุหรี่อาจมีโอกาสเป็น มะเร็งปอด มากกว่าผู้ไม่สูบถึง 10 เท่า รวมถึงผู้ที่ไม่ได้สูบบุหรี่เองโดยตรง แต่สูดดมจากบุหรี่ที่ผู้อื่นสูบก็มีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป เพราะในควันบุหรี่มีสารก่อมะเร็งมากกว่า 60 ชนิด

2.ได้รับแร่ใยหิน (แอสเบสตอส) เป็นแร่ที่ใช้ในอุตสาหกรรมหลายชนิด เช่น การก่อสร้าง โครงสร้างอาคาร ผ้าเบรค ฉนวนกันความร้อน ผู้เสี่ยงคือผู้ที่อาศัยหรือทำงานอยู่ในสภาพแวดล้อมที่มี แอสเบสตอส ปนเบื้อนเป็นเวลานาน อาจใช้เวลา 15-35 ปี ในการทำให้เกิด มะเร็งปอด

สำหรับผู้ไม่สูบบุหรี่แต่ทำงานกับฝุ่น แอสเบสตอส อาจเสี่ยงต่อการเกิด มะเร็งปอด มากกว่าคนทั่วไปถึง 5 เท่า

3.สาเหตุอื่นๆ มลภาวะ เช่น PM 2.5 สารเบนซิน ฟอร์มาลดีฮายด์ เป็นต้น

อย่างไรก็ตาม ผู้ป่วย มะเร็งปอด จำนวนมาก ไม่เคยมีประวัติสูบบุหรี่ หรือ แอสเบสตอส มาก่อน ปัจจุบันยังไม่มีแนวทางการคัดกรอง โรคมะเร็งปอด ที่มีประสิทธิภาพและคุ้มค่า เมื่อผู้ป่วยมีอาการผิดปกติมักจะเป็นโรคในระยะที่ลุกลามไปแล้ว ทำให้การตรวจพบโรคในระยะแรกทำได้ยาก และมีอัตราตายสูง วิธีที่ดีที่สุดในปัจจุบันจึงเป็นการหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยงต่างๆ

นายแพทย์สกานต์ บุนนาค ผู้อำนวยการ สถาบันมะเร็งแห่งชาติ กล่าวเพิ่มเติมว่า อาการที่น่าสงสัยว่าอาจเป็น โรคมะเร็งปอด ได้แก่

– ไอเรื้อรังติดต่อกันมากกว่า 2 สัปดาห์

– ไอเป็นเลือดหรือมีเสมหะปนเลือด

– เจ็บหน้าอก

– น้ำหนักลด

– หนื่อยง่าย

– อ่อนเพลีย

– เบื่ออาหาร

– บางรายอาจมีไข้ต่ำ ๆ

– มีปอดติดเชื้อซ้ำซาก

อาการเหล่านี้ไม่ได้เป็นอาการที่เฉพาะเจาะจงกับ มะเร็งปอด อาจพบในโรคอื่นได้ เช่น วัณโรคปอด หากมีอาการสงสัยต้องทำการตรวจวินิจฉัยเพิ่มเติม การวินิจฉัย ทำโดยการถ่ายภาพรังสีปอด (X-ray หรือ CT scan) ร่วมกับการตรวจหาเซลล์ มะเร็ง เช่น การตรวจจากเสมหะ หรือการตัดชิ้นเนื้อจากปอดมาตรวจ เมื่อพบว่าเป็นมะเร็งปอดแน่นอนแล้วแพทย์จะเป็นผู้ให้ข้อมูลเพื่อให้ผู้ป่วย และญาติร่วมตัดสินใจ โดยพิจารณาจากชนิดของมะเร็ง ระยะโรคและการลุกลาม ความแข็งแรงของผู้ป่วยเป็นหลัก

สำหรับการรักษา มีทั้งการผ่าตัด การใช้ยา การฉายแสง หรือรักษาร่วมกันหลายวิธี เนื่องจาก มะเร็งปอด การตรวจคัดกรองให้พบโรคในระยะแรกทำได้ยาก และมีอัตราตายสูง

ดังนั้น การหลีกเลี่ยงปัจจัยเสี่ยง เช่น งดสูบบุหรี่ ป้องกันตัวจากการสัมผัสแร่ใยหิน หรือ มลภาวะ หลีกเลี่ยงอาหารไขมันสูง รับประทานผักผลไม้ให้มากขึ้น ออกกำลังกายสม่ำเสมอ และ พักผ่อนให้เพียงพอเพื่อเพิ่มภูมิคุ้มกันของร่างกาย และ รีบมาพบแพทย์เมื่อมีอาการผิดปกติจึงเป็นสิ่งสำคัญ

คลิปอีจัน แนะนำ

อธิบดี กรมการแพทย์

มะเร็งปอด เป็นสาเหตุของการเสียชีวิต อันดับ 2 ของคนไทย