ปวดข้อ-ปวดขา เพราะโรคเกาต์ ต้องระวัง!

เมื่อวันที่ 25 ส.ค.68 ที่ผ่านมา เพจเฟซบุ๊ก Tensia เพจนำเสนอวิทยาศาสตร์การแพทย์ เน้นความเข้าใจเชิงกลไก ไปพร้อมกับตัวการ์ตูนของเพจ ที่เล่าเรื่องราวหลากหลายอารมณ์ ทั้งสาระบ้างและบันเทิงบ้าง โดยได้ออกมาเผยแพร่ข้อมูลเกี่ยวกับ “โรคเกาต์”ที่ไม่ใช่แค่ปวดข้อ แต่อาจเป็นหนักถึงขั้นทำให้ข้อผิดรูปได้ ซึ่งก้อนที่ปูดที่ว่าขึ้นมาตามข้อเรียกว่า ก้อนโทฟัส นั่นเอง ซึ่งบางคนคงยังไม่รู้ว่า เจ้าก้อนโทฟัส คืออะไร? ก้อนที่ว่าเกิดจากผลึกยูริก (Monosodium urate crystal) ที่อักเสบเรื้อรังแล้วสะสมอยู่นอกข้อ มักจะเหลือต่อข้อนั้นพอดี

ในส่วนของโรคเกาต์ (Gout) เกิดจากมีภาวะยูริกในเลือดสูง (Hyperuricemia) จนกระทั่งมีความเข้มข้นยูริกในข้อสูงจนรวมตัวเป็นผลึกยูริกชื่อ Monosodium urate crystal (MSU) สะสมในข้อผลึก MSU ในข้อถือเป็นสิ่งแปลกปลอม เม็ดเลือดขาวจะพยายามเข้ามาจับกิน แล้วกินมาเท่าไหร่ก็ทำลายไม่ค่อยได้ เม็ดเลือดขาวที่โดนกระตุ้นมาก ๆ จะยิ่งปล่อยสารก่ออักเสบมาก ข้อต่อตรงนั้นจึงเริ่มมีการอักเสบออกมาให้เห็น เรียกภาวะนี้ว่าเกาต์กำเริบเฉียบพลัน (Acute gouty arthritis) ซึ่งหากไม่รักษาแล้วปล่อยให้ยูริกสูงในเลือดต่อไป ผลึก MSU จะเริ่มตกตะกอนนอกข้อ มักจะเป็นจุดที่เหนือต่อข้อ เม็ดเลือดขาวก็พยายามมากำจัด แต่กำจัดเท่าไหร่ก็ไม่หาย หนำซ้ำยิ่งพยายามจับกิน ยิ่งปล่อยสารก่ออักเสบ เกิดแบบนี้เป็น ๆ หาย ๆ

สุดท้ายแล้วก้อนผลึก MSU ขนาดใหญ่จะก่อตัวขึ้นแบบอักเสบเรื้อรัง ล้อมรอบด้วยเม็ดเลือดขาวหลากหลายชนิดที่พยายามมาช่วยสถานการณ์ มีการสร้างพังผืดขึ้น บางครั้งมีการสร้างแคลเซียมมาคลุมก้อนด้วย เรียกภาวะนี้ว่าเกาต์เรื้อรังจนเต็มไปด้วยก้อนโทฟัส(Chronic tophaceous gout)

จริงๆแล้วก้อนโทฟัส ไม่ใช่แค่ดูไม่น่ามอง แต่มันยังสามารถกดทับเนื้อเยื่อรอบๆ ด้ โดยเฉพาะผิวหนัง บางทีแตกออกเป็นแผล, แถมก้อนที่อักเสบเรื้อรังเป็น ๆ หาย ๆ จะปล่อยสารก่ออักเสบตลอดเวลา กระตุ้นเซลล์ชื่อ osteoclast ให้เร่งสลายกระดูก สุดท้ายถ้าไม่รักษา ข้อที่อักเสบเรื้อรัง ร่วมกับก้อนโทฟัสใกล้ ๆ จะเต็มไปด้วยพังผืด (Fibrosis) ทำให้ข้อนั้นไม่สามารถใช้งานได้, บางรายมีอาการปวดเรื้อรัง, ติดเชื้อแบคทีเรียซ้ำตรงจุดที่ก้อนโทฟัสแตก

เมื่อสรุปแล้ว เกาต์ไม่ได้จบแค่ข้ออักเสบ แต่ผลึกยูริกสามารถจับตัวกันใหญ่ขึ้นเป็นก้อน ทำให้ข้อนิ้วผิดรูปได้ ต้องตรวจติดตามอย่างต่อเนื่อง ปรับพฤติกรรม งดสุรา หลีกเลี่ยงอาหารที่มีฟรุกโตสสูง และอาหารที่มีพิวรีนสูง ลดความอ้วน เพิ่มการออกกำลังกาย

อย่าลืมเช็กสุขภาพตัวเองกันด้วยนะคะ ชั่งใจไว้ว่า โรคเกาต์ ไม่ใช่แค่ปวดตามข้อ แต่มีผลอันตรายมากกว่านั้นเยอะค่ะ

ที่มา: เพจเฟซบุ๊ก Tensia https://www.facebook.com/share/p/1FE8BUPKpB/?mibextid=wwXIfr

ก้อนโทฟัส

ป้องกัน! “โรคเกาต์”อาจทำให้เกิดก้อนปูด-ข้อบิดผิดรูปได้