กกต. ยัน!  ประชาชน-ตัวแทนพรรค หากพบคะแนนผิดปกติ มีสิทธิ “ทักท้วงได้ทันที” 

กกต. เคลียร์ชัด! กรณีพบการนับคะแนนผิดปกติในหน่วยเลือกตั้ง ประชาชนและตัวแทนพรรคการเมือง “มีสิทธิทักท้วงได้ทันที” พร้อมย้ำขั้นตอนสำคัญในการบันทึกหลักฐานตามแบบฟอร์มกฎหมาย 

ทางสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) ออกแถลงการณ์ชี้แจงทำความเข้าใจกับประชาชนและผู้แทนพรรคการเมือง กรณีการลงคะแนนและการนับคะแนนในการเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ เมื่อวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ยืนยันว่า “หากพบเหตุไม่ถูกต้อง สามารถทักท้วงได้ทันที” เพื่อให้กระบวนการเป็นไปตามกฎหมาย 

โดยทาง กกต. อธิบายว่า ภายหลังการนับคะแนนเลือกตั้ง สส. แบบแบ่งเขตหรือแบบบัญชีรายชื่อ หากพบว่าจำนวนผู้มาใช้สิทธิเลือกตั้งไม่ตรงกับจำนวนบัตรเลือกตั้งที่ใช้ หรือพบความคลาดเคลื่อนของคะแนน คณะกรรมการประจำหน่วยเลือกตั้ง (กปน.) มีหน้าที่ต้องตรวจสอบความถูกต้องว่าเกิดจากสาเหตุใด “โดยยังไม่สามารถนำบัตรเลือกตั้งมานับใหม่ได้ทันที” 

การตรวจสอบจะรวมถึงการนับจำนวนบัตรดี บัตรไม่เลือกผู้สมัครหรือไม่เลือกพรรค และบัตรเสีย ว่ารวมกันแล้วตรงกับจำนวนผู้มาแสดงตนใช้สิทธิหรือไม่ หากตรวจสอบแล้วยังไม่ตรงกัน กปน. ต้องจัดทำรายงานชี้แจงเหตุผล ส่งให้คณะกรรมการการเลือกตั้ง พร้อมบันทึกเหตุการณ์ไว้เป็นหลักฐาน 

ในกรณีที่ ผู้แทนพรรคการเมือง หรือประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้ง พบว่ามีการขานคะแนนผิด หรือการนับคะแนนไม่ถูกต้อง “สามารถทักท้วงต่อ กปน. ได้ในระหว่างการนับคะแนน” โดย กปน. ต้องรับเรื่อง ตรวจสอบ และวินิจฉัย พร้อมบันทึกรายละเอียดชื่อผู้ทักท้วง ประเด็นที่ทักท้วง และผลการวินิจฉัยไว้ในรายงานประจำหน่วยเลือกตั้ง  

ซึ่งข้อมูลเหล่านี้สามารถนำไปใช้เป็นหลักฐานในการร้องเรียนต่อ กกต. เพื่อขอให้นับคะแนนใหม่หรือจัดการเลือกตั้งใหม่ในหน่วยนั้นได้ 

สำหรับการออกเสียงประชามติ หากภายหลังการนับคะแนนพบว่า จำนวนบัตรออกเสียงที่นับได้ไม่ตรงกับจำนวนผู้มาใช้สิทธิ คณะกรรมการประจำหน่วยออกเสียงประชามติ (กปส.) ต้องตรวจสอบหาสาเหตุ และบันทึกเหตุผลไว้ในรายงานผลการนับคะแนน 

หากตรวจสอบแล้วยังไม่สามารถแก้ไขความคลาดเคลื่อนได้ กปส. ต้องรายงานต่อคณะกรรมการประจำเขต และส่งต่อให้ กกต. พิจารณาว่าจะสั่งให้นับคะแนนออกเสียงใหม่ หรือให้มีการออกเสียงประชามติใหม่ในหน่วยนั้นหรือไม่ โดยจะพิจารณาว่าความผิดปกติดังกล่าวส่งผลต่อผลประชามติหรือไม่ 

เช่นเดียวกัน หากประชาชนผู้มีสิทธิออกเสียงประชามติ เห็นว่าการลงคะแนนหรือการนับคะแนนไม่ถูกต้อง สามารถทักท้วงต่อ กปส. ได้ โดยต้องมีการบันทึกรายละเอียดการทักท้วงและผลการวินิจฉัยไว้เป็นหลักฐาน เพื่อใช้ประกอบการร้องเรียนในภายหลัง 

กกต. ย้ำว่า การเปิดโอกาสให้มีการทักท้วงระหว่างการลงคะแนนและการนับคะแนน เป็นสิทธิที่กฎหมายรับรองไว้ เพื่อป้องกันความผิดพลาด และสร้างความเชื่อมั่นให้กับประชาชนว่าการเลือกตั้งและการออกเสียงประชามติเป็นไปอย่างสุจริต เที่ยงธรรม และตรวจสอบได้ทุกขั้นตอน 

เพราะทุกคะแนนเสียงมีความหมาย และทุกคำทักท้วงคือหัวใจของความโปร่งใส 

ออกมาใช้สิทธิ ใช้เสียงของตัวเอง 

เพื่อให้ประเทศไทยเดินอยู่บนเส้นทางประชาธิปไตยอย่างแท้จริงกันค่ะ