”เวียดนาม“ ล้ม ”ไทย“ ขึ้นแท่น “แชมป์คนใหม่” ส่งออกอาหารทะเลโลก

วันนี้ (12 ก.พ.69) ศูนย์วิจัยในเครือธนาคารกรุงไทย (Krungthai COMPASS) เปิดเผยว่า ประเทศไทยสูญเสียผู้นำการส่งออกอาหารทะเลในตลาดโลกและตลาดสหรัฐฯ ให้กับประเทศคู่แข่งสำคัญหลายชาติ ได้แก่ เวียดนาม อินโดนีเซีย อินเดีย และเอกวาดอร์ในช่วง 10 ปีผ่านมา ปัจจัยลบมาจากปัญหาต้นทุนการผลิตที่สูงกว่า รวมถึงข้อจำกัดด้านแรงงาน ส่งผลให้ความสามารถในการแข่งขันด้านราคาของสินค้าอาหารทะเลไทยลดลงอย่างต่อเนื่อง 

เมื่อพิจารณาปัจจัยหลัก และในรายละเอียด พบว่า โครงสร้างต้นทุนของไทยที่สูงกว่าประเทศดังกล่าวข้างต้น ต้นทุนอาหารสัตว์น้ำ ซึ่งคิดเป็น 50–60% ของต้นทุนการผลิตทั้งหมดนั้น ทำให้ไทยต้องพึ่งพาการนำเข้าวัตถุดิบ เช่น กากถั่วเหลือง และข้าวสาลี ในทางตรงกันข้าม อินเดียที่เป็นผู้ผลิตถั่วเหลืองรายใหญ่ของโลก ประเทศเอกวาดอร์ได้เปรียบด้านค่าขนส่งวัตถุดิบในภูมิภาคเดียวกัน

ค่าไฟฟ้าของไทยสูงกว่าคู่แข่งอย่างชัดเจนมาก ในปี 2024 ค่าไฟฟ้าเฉลี่ยของไทยอยู่ที่ 0.13 ดอลลาร์สหรัฐต่อกิโลวัตต์ชั่วโมง อัตรานี้สูงกว่าอินเดียและเวียดนามซึ่งอยู่ที่ 0.08 ดอลลาร์สหรัฐฯ หรือสูงกว่าถึง 63% ส่งผลกระทบโดยตรงต่อต้นทุนการเพาะเลี้ยงสัตว์น้ำ

สอดคล้องกับแรงงาน ไทยเสียเปรียบประเทศคู่แข่งอย่างอินเดีย เวียดนาม และจีน ที่สำคัญมีต้นทุนแฝงจากการปฏิบัติตามกฎระเบียบด้านแรงงานที่เข้มงวด ซึ่งเป็นผลสืบเนื่องจากกรณีแรงงานผิดกฎหมายในอดีต และการถูกเตือนเรื่อง IUU Fishing จากสหภาพยุโรป ทำให้ผู้ประกอบการต้องแบกรับต้นทุนเพิ่มจากมาตรฐาน PIPO และ GLP นอกจากนี้ ความเสี่ยงจากแนวโน้มเงินบาทแข็งค่า ซึ่งอาจลดทอนความสามารถในการแข่งขันด้านราคาในอนาคต