ธุรกิจโฮสเทล-ร้านเล็กระส่ำ น้ำมันแพงลากต้นทุนพุ่ง กำลังซื้อหด ซ้ำเติมหนัก

นายสรเทพ โรจน์พจนารัช ประธานชมรมผู้ประกอบธุรกิจร้านอาหาร และที่ปรึกษากิตติมศักดิ์สมาคมโฮสเทลและที่พักขนาดเล็ก (ประเทศไทย) เปิดเผยว่า สถานการณ์ความตึงเครียดในตะวันออกกลาง กำลังส่งผลกระทบต่อประเทศไทยในลักษณะ “ทางอ้อมแต่แรง” โดยเฉพาะผ่าน 3 ช่องทางหลัก ได้แก่ ต้นทุนพลังงานที่สูงขึ้น เศรษฐกิจโลกที่กระทบกำลังซื้อนักท่องเที่ยว และความเชื่อมั่นที่กระทบการใช้จ่ายภายในประเทศ ซึ่งทั้งหมดส่งผลโดยตรงต่อธุรกิจร้านอาหารและที่พักขนาดเล็ก

ขณะนี้ผู้ประกอบการเริ่มเข้าสู่ภาวะต้นทุนบีบกำไรแล้ว และสำหรับบางรายถือว่ากระทบหนัก โดยราคาน้ำมันที่ปรับสูงขึ้นทำให้ค่าขนส่งวัตถุดิบ เช่น ผัก เนื้อสัตว์ ซีฟู้ด และสินค้าแห้ง ปรับเพิ่มขึ้นทันที ขณะที่ผู้ผลิตทยอยปรับราคาสินค้า ส่งผลให้ต้นทุนอาหารเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แม้จะเป็นการปรับแบบค่อยเป็นค่อยไป นอกจากนี้ยังมีแรงกดดันจากค่าไฟฟ้าที่มีแนวโน้มสูงขึ้น ซึ่งกระทบต่อร้านอาหารและโรงแรมที่ใช้พลังงานสูง ทั้งระบบปรับอากาศและอุปกรณ์แช่เย็น โดยประเมินว่ากำไรของผู้ประกอบการบางรายหดตัวแล้วราว 10-15% และร้านที่ไม่สามารถปรับขึ้นราคาขายได้จะถูกบีบกำไรมากที่สุด

สำหรับ สิ่งที่น่ากังวลกว่าต้นทุนที่พุ่งขึ้น คือ กำลังซื้อที่ชะลอตัว เพราะแม้ผู้ประกอบการยังพอปรับตัวกับต้นทุนได้ ด้วยการเปลี่ยนซัพพลายเออร์ ปรับเมนู หรือควบคุมต้นทุน แต่หากผู้บริโภคและนักท่องเที่ยวลดการใช้จ่าย จะกระทบต่อรายได้โดยตรงและแก้ไขได้ยากกว่า ขณะนี้เริ่มเห็นสัญญาณลูกค้าคนไทยลดความถี่ในการรับประทานอาหารนอกบ้าน ขณะที่นักท่องเที่ยวบางกลุ่ม โดยเฉพาะจากยุโรป ระมัดระวังการใช้จ่ายมากขึ้น รวมถึงมีการเปลี่ยนพฤติกรรมจากร้านอาหารระดับไฟน์ไดนิ่งไปสู่ร้านอาหารแบบแคชชวลไดนิ่งหรือสตรีทฟู้ดมากขึ้น

นายสรเทพประเมินว่าร้านอาหารขนาดเล็กทั่วไปอาจพอแบกรับแรงกดดันได้ราว 2-4 เดือน หากมีเงินสำรองเพียงพออาจยืดได้ถึง 6 เดือน แต่ในกลุ่มที่มีอัตรากำไรเดิมต่ำอยู่แล้วอาจเริ่มได้รับผลกระทบทันที โดยเชื่อว่าจะเริ่มเห็นการปรับขึ้นราคาในวงกว้างแบบค่อยเป็นค่อยไป ไม่ใช่การขึ้นราคาแบบก้าวกระโดด เพราะผู้ประกอบการกังวลว่าลูกค้าจะหาย จึงอาจใช้วิธีลดปริมาณอาหาร ปรับสูตรวัตถุดิบ หรือบริหารเมนูแทน ทั้งนี้ หากราคาน้ำมันยังสูงต่อเนื่องและเกิดภาวะน้ำมันดีเซลตึงตัว จะทำให้ระบบโลจิสติกส์ได้รับผลกระทบหนัก และอาจเห็นร้านเล็กที่ขาดสภาพคล่องทยอยปิดกิจการ

นายสรเทพเสนอให้ภาครัฐเร่งออกมาตรการช่วยเหลือเร่งด่วน โดยเฉพาะการตรึงต้นทุนพลังงาน เช่น ควบคุมราคาดีเซล ลดภาษีสรรพสามิตน้ำมัน ชะลอการปรับขึ้นค่าไฟฟ้าผันแปร (Ft) รวมถึงออกมาตรการสนับสนุนการลงทุนด้านพลังงานทางเลือกสำหรับเอสเอ็มอี เช่น สินเชื่อดอกเบี้ยต่ำเพื่อติดตั้งโซลาร์เซลล์ ควบคู่กับการลดต้นทุนทางอ้อมด้านโลจิสติกส์ การกระตุ้นกำลังซื้อผ่านมาตรการท่องเที่ยวในประเทศและสิทธิประโยชน์ทางภาษี รวมถึงการเสริมสภาพคล่องผ่านซอฟต์โลน การค้ำประกันสินเชื่อโดย บสย. และมาตรการพักชำระหนี้ชั่วคราว

“ตอนนี้ไทยยังไม่เข้าสู่วิกฤตเต็มรูปแบบ แต่เป็นช่วงที่แรงกดดันกำลังสะสม หากสถานการณ์ยืดเยื้อเกิน 4 เดือน มีความเสี่ยงสูงที่จะลุกลามเป็นวิกฤตต่อผู้ประกอบการเอสเอ็มอี และกระทบเศรษฐกิจฐานรากในวงกว้าง”