กรมบัญชีกลาง รับลูกนายกฯ เร่งคลอด ‘สมุดพก’ ตัดแต้ม-ลดชั้นผู้รับเหมา
วินทร์ กุมภเศรษฐ์
15 มกราคม 2569

นางแพตริเซีย มงคลวนิช อธิบดีกรมบัญชีกลาง เปิดเผยถึง หลักเกณฑ์การลงโทษและการยกระดับมาตรฐานงานก่อสร้างภาครัฐ กรณีเครนก่อสร้างหล่นทับรถไฟขบวนด่วนพิเศษที่ 21 ที่ อ.สีคิ้ว จ.นครราชสีมา ในรายการเจาะลึกทั่วไทยช่วงเช้าวันนี้ (15 ม.ค.) ว่า ข้อสงสัยเรื่องการขึ้นบัญชีดำ (Blacklist) ผู้รับเหมาที่เกิดอุบัติเหตุว่า ตาม พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ ปัจจุบันกรมบัญชีกลางมีอำนาจประกาศรายชื่อผู้ทิ้งงานได้ภายใต้เงื่อนไข 6 รายการ แต่ในทางปฏิบัติ กรมบัญชีกลาง ไม่สามารถประกาศแบล็กลิสต์เองได้โดยพลการ ขั้นตอนที่ถูกต้องคือ หน่วยงานเจ้าของโครงการที่เป็นคู่สัญญาต้องเป็นผู้พิจารณาและเสนอเรื่องมายังกระทรวงการคลัง
โดยที่ผ่านมายังไม่มีหน่วยงานราชการใดเสนอเรื่องให้แบล็กลิสต์ผู้รับเหมาในกรณีที่เกิดอุบัติเหตุรุนแรงหรือมีผู้เสียชีวิต ส่วนใหญ่ที่มีการส่งเรื่องมาเป็นปกติคือกรณีผู้รับเหมาทิ้งงานหรือไม่ยอมมาเซ็นสัญญาเท่านั้น ทั้งที่ในความเป็นจริง มาตรา 109 ของ พ.ร.บ. จัดซื้อจัดจ้างฯ ได้เปิดช่องให้หน่วยงานรัฐสามารถสั่งทิ้งงานได้ หากผู้รับเหมาไม่ปฏิบัติตามสัญญา ซึ่งครอบคลุมถึงประเด็นความปลอดภัยหากมีการระบุเงื่อนไขไว้ในสัญญาจ้าง รวมถึงเรื่องการทำสัญญารับเหมาช่วง ว่ามีการปฏิบัติตามกฎหรือไม่
“สัญญาภาคราชการมีความเข้มงวดมาก หากหน่วยงานระบุเงื่อนไขด้านระบบความปลอดภัยไว้ในสัญญา แล้วผู้รับเหมาไม่ปฏิบัติตามจนเกิดเหตุ ก็สามารถใช้เป็นเหตุในการเสนอ Blacklist ได้ทันที” นางแพตริเซีย ระบุ
สำหรับความคืบหน้าในการแก้ปัญหาผู้รับเหมาชั้นพิเศษที่ไม่เคยถูกลดชั้นแม้จะทำงานผิดพลาดนั้น กรมบัญชีกลางได้เร่งดำเนินการออกกฎกระทรวงรองรับการจัดทำ “สมุดพกผู้รับเหมา” เพื่อควบคุมพฤติกรรม โดยเฉพาะผู้รับเหมาที่อยู่ในชั้นพิเศษ
โดยตั้งแต่วันที่ 8 ม.ค. 2569 รมว.คลัง ได้ลงนามในกฎกระทรวง และในวันที่ 13 ม.ค. 2569 ได้ประกาศลงใน ราชกิจจานุเบกษา เรียบร้อยแล้วโดยหลังจากนี้ภายในช่วงสิ้นเดือน ม.ค. ถึงต้นเดือนหน้า กรมบัญชีกลางเตรียมเสนอคณะกรรมการวินิจฉัยปัญหาการจัดซื้อจัดจ้างฯ และคณะกรรมการราคากลาง เพื่อออกระเบียบและหลักเกณฑ์รายละเอียดเกี่ยวกับการ “ตัดคะแนน” และการ “เพิกถอนทะเบียน” ให้ครบถ้วนสมบูรณ์ก่อนบังคับใช้
นางแพตริเซีย กล่าวว่า กฎกระทรวงฉบับใหม่นี้ จะให้อำนาจในการลดระดับชั้นผู้รับเหมา ตัดคะแนน และระงับการยื่นประมูลงาน โดยเฉพาะในกรณีที่เกิดความประมาทเลินเล่ออย่างร้ายแรง จนก่อให้เกิดอันตรายต่อทรัพย์สินหรือเป็นผลเสียต่อรัฐ
ส่วนระบบคะแนนในสมุดพกจะเริ่มใช้กับโครงการใหม่ที่จะยื่นประมูล แต่สำหรับสัญญาก่อสร้างที่กำลังดำเนินการอยู่ (Ongoing) หากเกิดเหตุหลังจากระเบียบประกาศใช้ ก็สามารถใช้หลักเกณฑ์ใหม่ในการพิจารณาเพิกถอนทะเบียนได้ทันที หากหน่วยงานเจ้าของโครงการเสนอเรื่องเข้ามา ส่วนการให้คะแนนจะมีผลกับสัญญาใหม่เท่านั้น
นางแพตริเซีย กล่าวเสริมว่า นายกรัฐมนตรี ได้โทรศัพท์กำชับให้กรมบัญชีกลางเร่งหารือกับหน่วยงานต่างๆ เพื่อปิดช่องว่างทางกฎหมายเพิ่มเติม เพื่อไม่ให้เกิดเหตุการณ์ซ้ำรอย ซึ่งกรมบัญชีกลางน้อมรับและยืนยันว่าจะเร่งดำเนินการให้ดีที่สุด พร้อมฝากย้ำไปยังทุกส่วนราชการให้ช่วยกันตรวจสอบการปฏิบัติตามสัญญาของผู้รับเหมาอย่างเคร่งครัด เพื่อความปลอดภัยของประชาชน