วันนี้ (2 มิ.ย. 69) ที่ทำเนียบรัฐบาล นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าวว่าที่ประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) มีมติเห็นชอบการทบทวนเกณฑ์ผู้มีรายได้น้อย เพื่อรับสิทธิ์บัตรสวัสดิการแห่งรัฐรอบใหม่ ปี 2569 ให้เป็นปัจจุบันมากที่สุด เนื่องจากข้อมูลเดิมที่มีผู้ได้รับสิทธิ 13.18 ล้านคนนั้น เป็นข้อมูลเก่าที่ใช้มาตั้งแต่ปี 2565 การปรับเกณฑ์ครั้งนี้ เพื่อแก้ปัญหาคาใจสังคมที่ว่า “คนจนจริงไม่ได้ คนได้ไม่จนจริง” พร้อมทั้งปูทางระบบฐานข้อมูลไปสู่นโยบายภาษีเงินได้แบบติดลบในอนาคต
สำหรับเกณฑ์ใหม่จะยกเลิกการพิจารณารายได้แบบ “ครอบครัว” มาเป็นการพิจารณาแบบ “รายบุคคล” เพื่อความแม่นยำมากขึ้น พร้อมออกเกณฑ์ใหม่โดยตัดสิทธิ์คน 5 กลุ่ม แบบไม่มีข้อแม้ ได้แก่ 1. กลุ่มนักเรียน นักศึกษา 2. กรรมการบริษัทที่จดทะเบียนกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้า 3. ผู้ที่มีบัญชีเทรดหุ้นและตราสารหนี้ 4. คนที่จ่ายเบี้ยประกันชีวิตเกิน 12,000 บาท/ปี และ 5. ผู้ที่ใช้สิทธิ์ลดหย่อนภาษีเลี้ยงดูบิดามารดา (เกิน 30,000 บาท)
นอกจากนี้ ยังคงเกณฑ์รายได้และเงินฝากต้องไม่เกิน 1 แสนบาท/คน แต่ที่จัดหนักเพิ่มคือ”เกณฑ์ทรัพย์สินและหนี้สิน” โดยใครที่ขี่มอเตอร์ไซค์บิ๊กไบค์ (เกิน 300 cc.) มีรถยนต์ส่วนบุคคล (ยกเว้นรถใช้ทำมาหากิน) หรือผู้ที่มีบัตรเครดิตในมือจะถูกตัดสิทธิ์ทันที เพราะถือว่าเป็นผู้มีเครดิตและศักยภาพสูง รวมถึงหากใครมีหนี้สินในระบบรวมกันเกิน 1 แสนบาท ก็จะหมดสิทธิเช่นกัน (อนุโลมให้หนี้เกษตรกร)
นายลวรณ กล่าวว่า รัฐบาลจะเปิดให้ลงทะเบียนแต่วันที่ 4-21 มิ.ย. 2569 เป็นต้นไป โดยผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐรายเดิมสามารถเข้าไปยืนยันตัวตนเพื่อเข้ารับการคัดกรองใหม่ ผ่าน 5 ช่องทาง ได้แก่ แอปพลิเคชันเป๋าตัง, เว็บไซต์โครงการ, ตู้ ATM กรุงไทย และสาขาธนาคารของรัฐทั้ง 5 แห่ง ได้แก่ ธนาคารเพื่อการเกษตรและสหกรณ์การเกษตร ธนาคารออมสิน ธนาคารกรุงไทย ธนาคารอาคารสงเคราะห์ และธนาคารอิสลามแห่งประเทศไทย
ขณะเดียวกัน ครม. ยังได้มอบให้กระทรวงมหาดไทยลงพื้นที่สำรวจคนจนตัวจริงที่อาจเป็นผู้ป่วยติดเตียง หรือคนชายขอบที่ไม่มีสมาร์ทโฟนเข้าไม่ถึงระบบ เพื่อดึงคนกลุ่มนี้เข้ามาคัดกรองรับสิทธิ์ โดยตั้งเป้าลุยให้จบภายใน 2 เดือน
ทั้งนี้ กระทรวงการคลังจะใช้ฐานข้อมูลย้อนหลัง ณ เดือนพ.ค.ในการคัดกรอง และคาดว่าจะประกาศผลให้ทราบได้ราววันที่ 17 ก.ค. 2569 นี้ หากใครโดนตัดสิทธิ์แล้วไม่เห็นด้วย รัฐเปิดช่องให้ยื่นอุทธรณ์ได้ภายใน 18-31 ก.ค. โดยหลังจากนี้รัฐจะใช้ระบบ Big Data กวาดล้างตรวจเช็กคนรวยแฝงตัวอย่างน้อยปีละ 1 ครั้ง หรืออาจจะบ่อยกว่านั้น เพื่อให้งบประมาณแผ่นดินถึงมือคนจนอย่างแท้จริง