เทรนด์สังคมไร้เงินสด! “ธปท.” จ่อดันตู้ ATM สีขาว กดใช้ได้ “ทุกธนาคาร”

วันนี้ (30 ก.ย.68) นายณพงศ์ธวัช โพธิกิจ ผู้อำนวยการอาวุโส ฝ่ายนโยบายระบบการชำระเงินและเทคโนโลยีทางการเงิน ธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) เปิดเผยว่า ในรายงาน ธปท. เผยแพร่ “ทิศทางการพัฒนาระบบการชำระเงินภายใต้ภูมิทัศน์ใหม่ภาคการเงินไทยฉบับใหม่ (ปี 2568)” เพื่อสร้างการเปลี่ยนแปลงในระยะ 3-5 ปีข้างหน้า ซึ่งมุ่งเน้นการพัฒนาระบบการชำระเงินให้สอดคล้องกับพัฒนาการข้างต้นและบริบทไทยมากขึ้น โดยเฉพาะโจทย์และความท้าทายเชิงนโยบาย

ธปท. ประเมินว่าสัดส่วนการใช้เงินสดในไทยน่าจะลดลงเหลือประมาณ 10 ถึง 20% หลังจาก ในช่วง 8 ปีที่ผ่านมา (ตั้งแต่ปี 2560-2567) การชำระเงินดิจิทัล (Digital Payment) ของประเทศไทยมีความก้าวหน้าและขยายตัวอย่างมากโดยตัวเลขการใช้ Digital Payment อยู่ที่ประมาณ 650 ครั้งต่อคนต่อปีในปี 2567 นอกจากนี้ ประเทศไทยมีสัดส่วนการใช้พร้อมเพย์ (PromptPay) เป็นอันดับ 1 เมื่อเทียบกับนานาชาติ

นอกจากนี้ ธปท. วางแผนการเพิ่มประสิทธิภาพในการบริหารจัดการเงินสด เนื่องจากคาดว่าในอนาคตการใช้เงินสดจะลดลง อีกทั้งการบริหารจัดการเงินสดมีต้นทุนสูง ทั้งการผลิต การขนส่ง การจัดเก็บ การทำลาย และการผลิตฉบับใหม่ ล้วนมีต้นทุนสูง

“เมื่อการใช้งานลดลง ทำให้ต้นทุนต่อหน่วยจะสูงขึ้น ซึ่งถ้าไม่ดำเนินการอะไร จะเห็นการปิดตู้ ATM ถอนสาขาลงไปได้เยอะขึ้นมากกว่านี้”

ดังนั้น ธปท. ทำให้ประสิทธิภาพของการจัดการเงินสดดีขึ้น เช่น การเปลี่ยนธนบัตรจากกระดาษเป็นโพลิเมอร์ เพื่อยืดอายุการใช้งานและลดต้นทุน หรือการเพิ่มผู้เล่นใหม่ๆ เช่น การออกใบอนุญาต (ไลเซนส์) White Label Smart Machine (WSM) หรือ ตู้ ATM สีขาว ที่ไม่ได้เป็นของแบงก์ใดแบงก์หนึ่ง เพื่อเป็นโครงสร้างกลาง ที่ให้ธนาคารต่างๆ มาใช้ประโยชน์ได้ โดยไม่ต้องมีต้นทุนในการจัดการธนบัตรเอง

“ธปท.อยู่ในขั้นตอนเตรียมเสนอ ตู้ ATM สีขาว ต่อรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในช่วงต้นปี 2569 โดย ตู้ ATM สีขาว จะช่วยให้ลดต้นทุนทั้งระบบได้ พยายามวางตู้ ATM ในจุดที่เข้าถึงประชาชนเข้าถึงได้ และช่วยให้จำนวนตู้ ATM ไม่ลดลงมาก เทียบกับการไม่ดำเนินการอะไร”