ประวัติศาสตร์ไทยบทใหม่ “สามเณรภานุวัตร์” วัย 17 ปี สอบผ่าน ป.ธ. 9 ประโยค
สุรัตนา เพชรงาม
30 มีนาคม 2567

เกิดขึ้นแล้ว! ประวัติศาสตร์ไทยที่ไม่เคยเกิดขึ้นมาก่อน
“สามเณรภานุวัตร์ กองทุ่งมน” สอบผ่านเปรียญธรรม 9 ประโยค ขณะที่มีอายุเพียง 17 ปี ถือว่าเป็นสามเณรที่อายุน้อยที่สุดในประวัติศาสตร์ประเทศไทยที่สอบผ่านเปรียญธรรม 9 ประโยค (ป.ธ.9)

ซึ่งในประวัติศาสตร์ไทยเคยมีสามเณรที่อายุน้อยที่สุดที่เคยสอบผ่านมาก่อนคือ สมเด็จพระอริยวงศาคตญาณ สมเด็จพระสังฆราช (สา ปุสฺสเทโว ป.ธ.9) วัดราชประดิษฐ์สถิตมหาสีมาราม ทรงสอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค ขณะเป็นสามเณร มีอายุเพียง 18 ปี (พ.ศ.2374)
ต่อมาได้รับพระมหากรุณาธิคุณโปรดฯ รับไว้ในพระบรมราชูปถัมภ์ และได้รับการอุปสมบท ณ วัดราชาธิวาส (สมอราย) ก่อนจะย้ายตามพระภิกษุพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว มาจำพรรษาที่วัดบวรนิเวศวิหาร ได้ลาสิกขาออกไประยะหนึ่งจึงได้รับพระมหากรุณาธิคุณ จากพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ให้อุปสมบทเป็นครั้งที่สอง โปรดให้ไปครองวัดราชประดิษฐ์ฯ เป็นเจ้าอาวาสรูปแรก และได้รับการสถาปนาขึ้นเป็น “สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์” ในปี พ.ศ.2422 ที่สุดได้รับการสถาปนาขึ้นเป็นสมเด็จพระสังฆราช พระองค์ที่ 9 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ในปี พ.ศ. 2434 (ในสมัยรัชกาลที่ 5)
และตั้งแต่นั้นมาก็ไม่เคยมีสามเณรที่อายุน้อยกว่า 18 ปี สอบผ่านเปรียญธรรม 9 ประโยค อีกเลย
เปรียญธรรม 9 ประโยค หรือ (ป.ธ.9) เป็นระดับชั้นสูงสุดของการศึกษาแผนกบาลีของคณะสงฆ์ไทย ภิกษุและสามเณรผู้สอบได้เปรียญธรรม 9 ประโยค จะได้รับการยกย่องและเป็นที่นับถือในหมู่คณะสงฆ์ ว่าเป็นผู้แตกฉานในพระปริยัติธรรมชั้นสูงสุด ซึ่งภิกษุและสามเณร ผู้สำเร็จการศึกษาเปรียญธรรม 9 ประโยคนั้น ล้วนเป็นกำลังสำคัญของพระพุทธศาสนาในการบริหารกิจการคณะสงฆ์ในด้านต่างๆ มีเกียรติคุณเป็นที่ปรากฏทั้งในประเทศไทย และเป็นที่ยอมรับในประเทศที่นับถือและให้ความสำคัญกับพระพุทธศาสนาทั่วโลก













สำหรับการสอบประโยคบาลีสนามหลวงในปีนี้ แยกเป็นการสอบ ป.ธ. 6 ถึง ป.ธ. 9 ในวันที่ 11 -15 ก.พ. 67 และการสอบ ป.ธ. 1 ถึง ป.ธ. 5 ในวันที่ 5-7 มี.ค. ที่ผ่านมา โดยในปีนี้ มีพระภิกษุสงฆ์และสามเณร เข้าร่วมการสอบบาลีสนามหลวง ทั้งสิ้น 26,696 รูป และมีฆราวาสเข้าสอบบาลีศึกษา 1,491 คน สนามสอบทั้งหมด 83 สนามสอบในทุกภูมิภาค และกรุงเทพมหานครอีก 13 สนาม
โดยผลสอบประโยคบาลีสนามหลวงในปี 2567 มีดังนี้
-ประโยค ป.ธ. 9 ส่งสอบ 434 รูป สอบผ่าน 76 รูป
-ประโยค ป.ธ. 8 ส่งสอบ 861 รูป สอบผ่าน 165 รูป
-ประโยค ป.ธ. 7 ส่งสอบ 766 รูป สอบผ่าน 226 รูป
-ประโยค ป.ธ. 6 ส่งสอบ 1,047 รูป สอบผ่าน 326 รูป
-ประโยค ป.ธ. 5 ส่งสอบ 1,502 รูป สอบผ่าน 216 รูป
-ประโยค ป.ธ. 4 ส่งสอบ 2,400 รูป สอบผ่าน 345 รูป
-ประโยค ป.ธ. 3 ส่งสอบ 3,637 รูป สอบผ่าน 573 รูป
-ประโยค ป.ธ. 1-2 ส่งสอบ 16,049 รูป สอบผ่าน 686 รูป

เปรียญธรรม 9 ประโยค ไม่เก่งจริงสอบไม่ผ่าน เพราะต้องทำข้อสอบผ่านมากกว่า 80 เปอร์เซ็น ถ้าสอบไม่ผ่านไม่มีสอบซ้อม ต้องรออีกทีคือปีหน้า ขนาดพระบางรูปท่านอายุมากแล้วยังมาสอบเปรียญธรรม 9 ประโยค อยู่เลย ซึ่งการที่มีสามเณรอายุน้อยสอบผ่านในขณะที่อายุยังน้อย ถือว่าเป็นความอัศจรรย์





