วิธีดูพระเหรียญแท้ ฉบับมือใหม่เข้าใจง่าย
อีจัน ตลาดแตก
7 ตุลาคม 2568

จากดราม่าวงการพระเครื่องไทย ระหว่าง บอย ท่าพระจันทร์ และ โอ๊ต บางแพ ที่ออกมาพูดถึง เหรียญหลวงปู่ทวด ปี 08 บล็อก ไม่ผ่าปาก เนื้อทองคำ ว่าแท้หรือไม่แท้
หลายคนที่ไม่ได้อยู่ในวงการพระเครื่องอาจยังไม่รู้ ว่า #พระเหรียญ มีวิธีการดูเบื้องต้นด้วยว่า แท้ หรือ ไม่แท้ และนี้คือวิธีการดูเหรียญพระแท้ค่ะ

ดูพระเหรียญด้วยตาเปล่าก่อน
การดูพระเหรียญในเบื้องต้นให้ดูด้วยตาเปล่าก่อน ถ้าเหรียญพระที่เราเจอของจริงบ่อย ๆ เราแค่ดูด้วยตาเปล่าก็พิจารณาได้เลยว่าเก็หรือแท้ แต่นั้นเป็นเรื่องของผู้เชี่ยวชาญที่มีประสบการณ์มาแล้ว แต่สำหรับมือใหม่ต้องพิจารณาเป็นขั้นตอน ดังนี้
- ให้ดูเหรียญก่อนว่าตึงเรียบไหม บวมหรือไม่ หากเหรียญบวม หรือพื้นเหรียญเป็นคลื่น ๆ มีรอยเกิน จุดเกิน บนพื้นเหรียญ ให้วางได้เลย เหรียญบวมกับเหรียญนไม่เหมือนกัน ต้องแยกแยะให้ออก อย่างเช่น เหรียญหลังเต่าท่านเจ้าคุณนร วัดเทพศิรินทร์ เป็นเหรียญนูน ไม่ใช่เหรียญบวม
เมื่อเราพิจารณาเหรียญด้วยตาเปล่าแล้วเหรียญไม่บวม สิ่งที่ต้องพิจารณาต่อไปจะมี 5 ข้อหลัก ๆ คือ
1. พื้นผิวเหรียญต้องตึงเรียบ
โดยปกติเหรียญปั๊ม กรรมวิธีการผลิตก็คือ จะมีบล็อกแม่พิมพ์ 2 ตัว เหรียญว่าตัวผู้กับตัวเมีย บล็อกตัวเมียจะเป็นเหรียญด้านหน้า บล็อกตัวผู้จะเป็นเหรียญด้านหลัง บล็อกปั๊มเหรียญนี้จะทำจากเหล็กซึ่งจะมีความแข็งแกร่งกว่าโลหะที่ใช้ปั๊มเหรียญ โรงงานจะติดตั้งบล็อกตัวเมียไว้ล้านล่าง บล็อกตัวผู้ไว้ด้านบน เวลาปั๊มก็จะสอดแผ่นโลหะไว้ตรงกลางแล้วเอาบล็อกตัวผู้ปั๊มลงไปด้วยแรงกระแทกสูง ทำให้แผ่นโลหะขึ้นเป็นรูปเหรียญขึ้นมา จากการแรงกระแทกนี้เองทำให้เหรียญจะมีผิวเรียบตึง และจะมีเส้นรัศมีเกิดขึ้นตามธรรมชาติแผ่นโลหะโดนกระแทกนั่นเอง
2. ความคมชัดของพระบนหน้าเหรียญ พร้อมทั้งตัวหนังสือและอักขระยันต์
เหรียญพระที่ผ่านการปั๊มจะต้องมีความคมชัด ทั้งใบหน้าหลวงพ่อ ดวงตา ผ้าจีวร ริ้วรอยต่าง ๆ ตัวหนังสือ อักขระเลขยันต์ต้องคมชัด ไม่เบลอไม่ตื้น พิมพ์ทรงริ้วรอยต่าง ๆ ต้องเหมือนบล็อกแม่พิมพ์ เหรียญทุกเหรียญที่ปั๊มออกมาจะต้องเหมือนกันทุกเหรียญ
3. ตำหนิต้องครบ
เหรียญที่ผ่านการปั๊มจากแม่พิมพ์เดียวกัน ต้องมีตำหนิ เส้นขนแมว เส้นแตกต่าง ๆ ครบถ้วน ตำหนิเหรียญเกิดจากเวลาช่างแกะแม่พิมพ์ อาจเกิดแกะเส้นสายที่พลาดไป มีรอยเล็ก ๆ น้อย ๆ เส้นแตกตำหนิตามจดต่าง ๆ บนบล็อก เมื่อนำมาปั๊มเป็นเหรียญตำหนิเหล่านี้ต้องปรากฎด้วย รอยตำหนินอกจากจะต้องมีครบแล้ว บางที่อาจมีเกินด้วยซ้ำไป โดยระหว่างการปั๊มเหรียญอาจเกิดรอยตำหนิ รอยแตก ขึ้นที่แม่พิมพ์ เพราะเหรียญที่นำมาปั๊มก็ปั๊มจากแผ่นโลหะ เช่น แผ่นทองแดงแลง ด้วย ตัวบล็อกก็เป็นโลหะ พอแม่พิมพ์กับแผ่นโลหะกระแทกกันตลอดเวลาที่ปั๊ม ก็อาจมีรอยชำรุดของแม่พิมพ์ขึ้นได้ ไอ้รอยชำรุดของบล็อกที่เกิดขึ้นระหว่าการผลิตนี่เอง ทางการพระเครื่องก็นำมาแยกเป็นบล็อกต่างหาก เช่น พิมพ์บล็อกแตกตรงนั้น ตรงนี้ แล้วแต่บล็อกแม่พิมพ์จะมีรอยเกิดขึ้นที่ตรงไหน รอยบล็อกแตกนี้บางรุ่นกลับมีราคาสูงกว่าบล็อกที่ไม่แตกด้วยซ้ำไป เช่น เหรียญเสมาหน้าเลื่อนหลวงปู่ทวด ที่เกิดรอยบล็อกแตกบริเวณปากหลวงปู่ วงการเล่นหากันเป็นบล็อกนิยมสูงกว่าเหรียญที่ไม่มีรอยแตก
4. รอยเจาะหูเหรียญ
การเจาะหูเหรียญ จะเจาะด้วยเครื่องกดกระแทกให้เกิดเป็นรู รอยเจาะหูเหรียญปกติแล้วจะมีเนื้อปลิ้นด้านหลัง ซึ่งเนื้อปลิ้นนี้ต้องเหมือนกันทุกเหรียญ และต้องเป็นธรรมชาติ เป็นอีกหนึ่งจุดในการพิจารณาความเก๊แท้ของเหรียญได้
5. ขอบตัดเหรียญ
ขอบตัดเหรียญเป็นอีกจุดหนึ่งในการพิจารณาเหรียญพระ เซียนพระหลาย ๆ คน เมื่อดูพิมพ์พระครบถ้วนว่าถูกต้องแล้ว สิ่งหนึ่งที่จะขาดไม่ได้คือต้องดูขอบตัด ขอบตัดนี้ เซียนบางท่านบอกว่าเป็นจุดจ่ายตังค์ เนื่องจากปัจจุบัน เหรียญเก๊ยังไม่สามารถปลอมขอบตัดได้ ขอบตัดของเหรียญแต่ละรุ่นจะมีจุดสังเกตหลายจุดแล้วแต่เทคนิคการจดจำของแต่ละคน แต่ทุกเหรียญจะต้องมีตำหนิที่ขอบตัดเหมือนกันกันทุกเหรียญ ขอบตัดแบ่งได้ 3 แบบคือ
- ขอบเลื่อยเหรียญปั๊มยุคเก่ามักจะใช้วิธีตัดแบบนี้
- ขอบกระบอก ขอบแบบนี้ด้านข้างจะเรียบ
- ขอบตัดยุดปัจจุบัน ขอบตัดใช้เครื่องตัด จะมีความคม มีตำหนิหมือนกัน

ดูองค์ประกอบอื่น ๆ
ㆍอายุของโลหะ เหรียญที่สร้างมานาน เนื้อโลหะย่อมมีความเก่าปรากฎให้เห็นและต้องเป็นความเก่าที่เป็นธรรมชาติ ไม่ใช่แกล้งเก่า
ㆍเหรียญรมดำ หรือกะไหล่ การรมดำและทำกะไหล่ของเหรียญต้องมีความเก่าตามอายุของเหรียญ ไม่ใช่ใช่ใหม่กิ๊ก ถ้าเป็นรมดำใหม่หรือทำกะไหล่ใหม่ ก็ต้องดูอีกว่าเป็นของแท้มารมดำใหม่ กะไหลใหม่ หรือของเก๊ไปเลย
ㆍเหรียญสึก เหรียญที่ผ่านการใช้จนลึก ก็ต้องพิจารณาอีกว่าสึกเป็นธรรมชาติหรือเปล่า ปกติเหรียญสึก จะสึกบริเวณ
ส่วนนูนของเหรียญ ส่วนเหรียญหรือตามซอกที่ไม่โดนสัมผัสจะยังคมชัดอยู่ ต้องแยกแยะให้ดี เหรียญแท้แม้สึกก็ยัง
ถือว่าเป็นพระแท้มีพุทธคุณเข้มขลังเหมือนเดิม
ㆍเหรียญห่วงเชื่อม เหรียญยุดเก่าที่ทำเป็นแบบห่วงเชื่อมก็มี ต้องดูที่ตะกั่วเชื่อมต้องมีคราบความเก่า ตะกั่วกับโลหะ
เหรียญต้องเก่าพอกัน สีโลหะของเหรียญกับห่วงต้องเป็นสีเดียวกัน
ㆍโค๊ต เหรียญที่ตอกโค๊ตกำกับไว้ ต้องดูด้วยว่าเป็นโค๊ตแท้หรือเปล่า เพราะของเก็มันปลอมกระทั่งโต๊ดด้วย ยิ่งเหรียญยุคปัจจุบันตอกกันที 2 โค๊ต 3 โค๊ต เท่านั้นยังไม่พอยังตอกเลข ยิงเลเซอร์อีก ก็ต้องศึกษาโค๊ตทุกตัวให้แม่น ๆ
พระเหรียญ ที่ควรหลีกเลี่ยง
1. เหรียญที่เลี่ยมพลาสติก ทำให้ดูยาก ยิ่งบางเหรียญเลี่ยมด้วยการใช้พลาสติกสีบังขอบเหรียญไว้ยิ่งแล้วใหญ่ ลำพังเลี่ยมพลาสติกใสก็ดูยากอยู่แล้ว ยิ่งมาใช้พลาสติกสีอีกยิ่งส่องไม่เห็น ถ้าเจออย่างนี้ปล่อยผ่านดีกว่า
2. เหรียญที่ใช้สึกมากจนไม่เห็นรายละเอียด เหรียญอย่างนี้พิจารณายาก ทั้งพิมพ์ทรง รายละเอียล ตำหนิต่าง ๆ ลบเลือนไป
3. เหรียญที่สึกกร่อน เหรียญที่ผิวเหรียญพรุ่น จะด้วยสาเหตุต่าง ๆ เช่น โดนไฟไหม้ โดนสารเคมี โดนสนิมกิน จน
เหรียญเสียสภาพไป เป็นเหรียญพิจารณายาก ไม่ควรเก็บสะสม
4. เหรียญชำรุด เหรียญที่มีรอยแตก รอยร้าวหรือรอยตัดต่าง ๆ ควรหลีกเลี่ยง ถือเป็นเหรียญสภาพไม่สมบูรณ์ ถึงแม้เป็นพระแท้ เก็บไว้ใช้ได้ แต่เวลาออกตัวจะไม่ได้ราคา
5. เหรียญเสริมนอกพิธี มีเซียนกล่าวไว้ว่า “พระเก๊ไม่กลัว กลัวพระเสริม” เนื่องจากพระเก๊ยังไงก็ไม่เหมือนพระแท้
จะมีวิธีแยกแยะได้ แต่พระที่เสริมนอกพิธีจะมีตำหนิพิมพ์ทรงเหมือนของจริงทุกประการ พอปั้มออกมาจากแม่พิมพ์
เดียวกัน โค๊ตต่าง ๆ ก็ตัวเดียวกัน ทำให้ไม่สามารถแยกได้ว่าอันไหนเสริมอันไหนไม่เสริม ซึ่งเล่นยาก พระเหรียญรุ่น
ไหนที่มีข่าวเกี่ยวกับของเสริม วงการพระจะไม่ค่อยเล่นกัน พระเสริมเป็นพระแท้อย่างหนึ่งที่วงการไม่ยอมรับ
ขอบคุณข้อมูลจาก : รับเช่าพระบ้าน.com