ภัยเงียบ ถ้าไม่ตรวจ = เสี่ยง! “คลำเจอก้อนตรงไหน” ระวังเสี่ยง โรคมะเร็ง  

ลูกเพจต้องเช็กตัวเองด้วยนะคะ อย่าคิดแต่ว่าตัวเองไม่เป็น ถ้ามีอาการต้องรีบตรวจเลย! 

วันนี้(23 ต.ค.68) นพ.เจษฎ์ บุณยวงศ์วิโรจน์ รองผู้อำนวยการโรงพยาบาลมหาราชนครราชสีมา ได้ออกมาโพสต์เตือนเกี่ยวกับเรื่องสุขภาพ ที่บอกเลยว่าเป็นกันเยอะมากๆ อย่าง โรคมะเร็ง ค่ะ ที่เกิดได้ทั้งผู้หญิง ผู้ชาย เด็ก คนแก่ คือเรียกว่าเป็นได้หมด ซึ่งเดี๋ยวเรามาดูกันว่าจะมีอะไรบ้างและจะมีวิธีการเช็กตัวเองยังไงให้รู้ตัวไว แต่ก่อนอื่นเดี๋ยวจะพามารู้จัก 5 มะเร็งที่คนทั่วไปสังเกตได้เองแค่ใช้สายตาและมือของเรา กับการสังเกตตัวเอง ก็อาจช่วยชีวิตได้ 

1. มะเร็งเต้านม 

มะเร็งเต้านมคือมะเร็งที่ผู้หญิงไทยเป็นกันเยอะที่สุดแต่รู้ไหมว่าถ้าตรวจเจอตั้งแต่ระยะแรกๆ โอกาสหายสูงสิ่งที่ผู้หญิงทุกคนควรทำคือ คลำเต้านมด้วยตัวเอง เอาเป็นตอนอาบน้ำก็ได้ ทุกวันได้ก็จะดี 

วิธีเช็กง่ายๆ 

-ยืนหน้ากระจก มองดูว่าเต้านมสองข้างเท่ากันไหม หัวนมบุ๋มหรือบิดไหม 

-ใช้ 3 นิ้วกลาง คลำเป็นวงกลมทั่วเต้านม และใต้รักแร้ 

-ทำตอนอาบน้ำหรือตอนทาครีมก็ได้ จะได้ลื่นๆ ไม่ฝืด 

สัญญาณที่ควรรีบไปหาหมอ 

-คลำเจอก้อนแข็ง ไม่เจ็บ 

-มีของเหลวไหลออกจากหัวนม โดยเฉพาะถ้ามีเลือด 

-ผิวเต้านมเหมือนลักยิ้ม ผิวส้ม 

-เต้านมเปลี่ยนขนาดหรือรูปร่างจากเดิม 

ถ้าคลำหรือเจออะไรผิดปกติ แนะนำรีบไปตรวจที่โรงพยาบาล ก้อนเล็กๆ ที่เจอตั้งแต่แรก อาจเป็นตัวช่วยให้รักษาทัน อย่ารอให้มันโต หรือเจ็บแล้วค่อยไปตรวจ 

2. มะเร็งอัณฑะ 

ผู้ชายส่วนใหญ่ไม่ค่อยรู้จักมะเร็งชนิดนี้ ทั้งที่เป็นมะเร็งที่เกิดกับผู้ชายวัยหนุ่ม อายุ 20–40 ปี ข่าวดีคือ…มัน ตรวจเจอเองได้ง่ายมากๆ 

วิธีคลำอัณฑะ 

-ทำตอนอาบน้ำ (น้ำอุ่นจะช่วยให้ถุงอัณฑะหย่อน คลำง่ายขึ้น) 

-ใช้สองมือจับลูกอัณฑะทีละข้าง ใช้นิ้วโป้งกับนิ้วชี้คลำเบาๆ หาว่ามีก้อนแปลกๆ แข็งๆ อยู่ไหม 

สัญญาณที่ควรสงสัย 

-มีก้อนเล็กๆ คล้ายเมล็ดถั่ว 

-อัณฑะบวม เจ็บ หรือรู้สึกหนักๆ 

-รู้สึกแน่นที่ท้องน้อยแบบไม่มีเหตุผล 

3. มะเร็งผิวหนัง 

หลายคนคิดว่า “คนไทยไม่ค่อยเป็นมะเร็งผิวหนัง” เพราะเราไม่ใช่ผิวขาวแบบฝรั่ง แต่จริงๆ แล้ว มะเร็งผิวหนัง ก็พบในคนเอเชียได้ โดยเฉพาะถ้าเจอแดดแรงบ่อยๆ สิ่งที่ทำได้ง่ายๆ เลยคือ ส่องกระจกดูผิวตัวเอง เดือนละครั้ง เช็กตั้งแต่หนังศีรษะ ใบหน้า ใต้เล็บ หลังหู ไปจนถึง “ฝ่าเท้า” 

ไฝแบบไหนที่ควรสงสัยว่าเสี่ยงมะเร็ง? (สูตร ABCDE) 

-Asymmetry: รูปร่างไม่สมดุล 

-Border: ขอบไฝไม่เรียบ เป็นหยัก 

-Color: มีหลายสีในจุดเดียว เช่น น้ำตาล+ดำ+ชมพู 

-Diameter: ใหญ่กว่า 6 มม. (ประมาณยางลบดินสอ) 

-Evolving: เปลี่ยนขนาด สี หรือเริ่มมีเลือดซึม 

นอกจากไฝ อย่างอื่นที่ต้องเช็กคือ 

1.แผลเรื้อรังที่ไม่ยอมหายสักที ถ้ามีแผลที่อยู่เกิน 3–4 สัปดาห์ โดยไม่มีแนวโน้มจะหาย (ทั้งที่ไม่ได้เกา ไม่ได้ชน) หรือ แผลเป็นสะเก็ดแข็ง ๆ ซ้ำ ๆ หรือแผลที่ตกสะเก็ดแล้วหลุด แต่ออกมาใหม่เรื่อย ๆ 

2.ก้อนนูนเล็ก ๆ สีแดง ชมพู หรือใสที่ดูเหมือนไม่ใช่สิว  โดยเฉพาะถ้าอยู่ในจุดที่โดนแดดบ่อย เช่น หน้า จมูก ขมับ คอ แขน บางครั้งมีเส้นเลือดฝอยอยู่ข้างใน หรือก้อนโตช้า ๆ แบบไม่เจ็บ 

3.รอยผิวลอกเป็นขุย แห้งเป็นหย่อม ๆ แบบเรื้อรัง โดยเฉพาะถ้าอยู่ในตำแหน่งเดียวเดิมนาน ๆ เช่น หลังมือ หน้าแข้ง หรือกลางใบหน้า ไม่ตอบสนองต่อยาทาทั่วไป หรือเป็นแล้วหาย เป็นอีกซ้ำ ๆ 

4.ผิวเปลี่ยนสี หรือมีรอยแดงแปลก ๆ ที่ไม่เคยมีมาก่อน อาจเป็นรอยแดงที่ขยายวงช้า ๆ หรือมีอาการแสบ คันร่วมด้วย 

5.เล็บผิดปกติ เช่น มีเส้นดำพาดตามยาว หรือเล็บเปลี่ยนรูป เส้นดำที่ลากยาวจากโคนเล็บจนถึงปลายเล็บ อาจเป็นสัญญาณเตือนของ melanoma ใต้เล็บ หรือถ้าเล็บบุ๋ม หนา แตก ลอก หรือมีเนื้อเยื่ออ่อน ๆ โผล่ออกมาใต้เล็บ ก็ไม่ควรละเลย 

6.ก้อนใต้ผิวหนังที่โตขึ้นเรื่อย ๆ เช่น ก้อนเนื้อแข็ง ๆ ที่ผิวหนัง หรือชั้นใต้ผิวหนัง ซึ่งอาจไม่เจ็บ แต่โตขึ้นแบบเงียบ ๆ โดยเฉพาะถ้ามีการเปลี่ยนสี หรือผิวด้านบนดูบางลง แตกเป็นแผล 

7.ฝ่ามือ ฝ่าเท้า ที่มีจุดคล้ำใหม่ ๆ หรือแผลลึกแบบไม่มีสาเหตุ มะเร็งผิวหนังของคนเอเชีย มักเจอในจุดที่ “ไม่โดนแดด” เช่น ฝ่าเท้า ง่ามเท้า หรือซอกนิ้ว 

4. มะเร็งลำไส้ใหญ่ 

มะเร็งลำไส้เป็นมะเร็งยอดฮิตอีกชนิดในไทย และพบมากขึ้นเรื่อยๆ แต่หลายคน “ไม่รู้ตัว” ทั้งที่ร่างกายส่งสัญญาณเตือนอยู่ทุกวัน 

หนึ่งในวิธีดูสัญญาณเบื้องต้นก็คือ…ดูอึตัวเอง สัญญาณเตือนผ่านอุจจาระ 

-รูปร่างอุจจาระเปลี่ยน เช่น ผอมเหมือนด้าย หรือแบนๆ 

-ถ่ายไม่สุด ท้องอืด ลมเยอะ 

-มีมูกเลือด หรือเลือดปนในอุจจาระแบบล้างไม่ออก 

-น้ำหนักลด เหนื่อยง่ายแบบไม่มีสาเหตุ 

ถ้ามีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ หรืออายุเกิน 50 ปี ควรเริ่ม ตรวจ FIT test (หาเลือดในอุจจาระ) ปีละครั้ง ถ้าผิดปกติ  ไปส่องกล้องลำไส้ใหญ่ทันที อย่ามองข้ามสิ่งเล็กๆ อย่างการถ่ายผิดปกติ เพราะมันอาจเป็นเสียงเตือนที่ช่วยให้คุณรอดครับ 

5. มะเร็งไทรอยด์ 

มะเร็งไทรอยด์เป็นมะเร็งที่พบได้บ่อยขึ้นเรื่อย ๆ โดยเฉพาะในผู้หญิงวัย 30–50 ปี ส่วนใหญ่ไม่เจ็บ ไม่แสดงอาการรุนแรงในช่วงแรก แต่ “สัญญาณเตือน” บางอย่างสามารถสังเกตได้ด้วยตัวเอง แ 

วิธีสังเกตก้อนที่คอเบื้องต้นด้วยตัวเอง  

1.ยืนหน้ากระจกในที่มีแสงสว่างดี 

หันหน้าเล็กน้อยด้านข้าง คอยืดตรง และกลืนน้ำลายช้า ๆ ถ้าสังเกตเห็นก้อนเคลื่อนไหวขึ้นลงตามการกลืน  อาจเป็นก้อนที่ต่อมไทรอยด์ 

2.คลำบริเวณคอส่วนหน้า-ล่าง (บริเวณลูกกระเดือกลงมาเล็กน้อย) 

ใช้นิ้วมือคลำบริเวณนี้ช้า ๆ ถ้ามีก้อนหรือความรู้สึก “ตึง ๆ ผิดปกติ” หรือรู้สึกเหมือนมีอะไรบางอย่างกดทับอยู่ในคอ แนะนำให้ไปพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม 

อาการเตือนอื่น ๆ ที่ไม่ควรละเลย 

-มีก้อนโตขึ้นเรื่อย ๆ ที่บริเวณลำคอ (แม้จะไม่เจ็บก็ตาม) 

-รู้สึกกลืนลำบาก หรือเหมือนมีอะไรมาจุกคอตลอดเวลา 

-เสียงแหบแบบที่ไม่เคยเป็นมาก่อน และเป็นนานเกิน 2 สัปดาห์ 

-ไอเรื้อรังโดยไม่ทราบสาเหตุ (ไม่มีไข้ ไม่มีเสมหะ) 

-หายใจลำบาก โดยเฉพาะเวลานอนราบหรือออกแรง 

เพราะฉะนั้นการเช็กตัวเอง ไม่ใช่แค่การป้องกันมะเร็ง แต่คือการใส่ใจตัวเองในทุกๆ วัน มะเร็งบางชนิดไม่แสดงอาการตอนเริ่มต้น เพราะงั้นถ้าเจออะไรแปลกไปจากเดิม ไปหาหมอ ตรวจให้แน่ใจ ดีกว่ารอให้มันลุกลาม 

ที่มา: เฟซบุ๊ก หมอเจด https://www.facebook.com/share/p/1D89Z29k9c/