เตือนทุกคนเลยค่ะ! ภัยอากาศร้อนเดือดของวันนี้ ยังอยู่ในขั้น “อันตราย” 

ร้อนเเรงเหลือเกิน เมืองของฉัน!  

วันนี้ (16 เม.ย.69) ทุกคนกลับเข้าสู่การทำงานเเล้วใช่มั้ยคะ หลังจากหยุดยาวในประเพณีสงกรานต์ บางคนอยู่ในกรุงเทพ บางคนกลับบ้านที่ต่างจังหวัด อยากให้เล่ากันหน่อยว่าอากาศเป็นอย่างไรบ้าง ช่วงที่คนเล่นน้ำกันช่วยดับอากาศให้ร้อนน้อยลงบ้างมั้ย? เพราะอากาศร้อนมากๆเเบบนี้ต่อเนื่องหลายวันทำเอาหลายคนล้มป่วยด้วยโรคลมเเดด เเละโรคอื่นๆอีกเยอะมากๆเลยค่ะ  

วันนี้เอง อีจัน ก็อยากจะให้ทุกคนหลบร่มๆกันก่อนนะคะ เพราะ เฟซบุ๊ก  ศูนย์ข้อมูลคุณภาพอากาศ กรุงเทพมหานคร เผยว่า ความร้อนตอนนี้พุ่งทะลุ คาดว่าจะร้อนขึ้นเรื่อยๆด้วยค่ะ อย่างช่วงนี้ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index) อยู่ในเกณฑ์ “อันตราย” เหมือนเดิมค่ะ เเถมตอนนี้อบอ้าว เเค่อยู่ในขอบเขตของบ้านยังไม่ทันได้ออกก็เจอกับไอร้อนผ่าวๆเข้ามาเเล้ว  

ซึ่งหลายคนยังงงว่าเเล้ว ค่าดัชนีความร้อน (HEAT INDEX) มันคืออะไร มันคืออุณหภูมิของอากาศรึป่าว เเล้วมันตัวชี้วัดยังไงได้บ้าง?  

ค่าดัชนีความร้อน หมายถึง อุณหภูมิที่ร่างกายรู้สึกได้ ณ ขณะนั้น (Feel like) ขึ้นกับอุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ของอากาศ เหมาะสำหรับบ่งชี้ความเสี่ยงที่ร่างกายจะได้รับผลกระทบจากความร้อนมากกว่าการใช้ค่าอุณหภูมิสูงสุด 

ข้อเเนะนำที่เราควรรู้ก็คือ  

27.0 – 32.9 องศา อยู่ในช่วงเฝ้าระวัง ติดตามข่าวสารการเตือนภัยความร้อน  

กลุ่มเสี่ยง: ดื่มน้ำสะอาดบ่อยๆ  

33.0 – 41.9 องศา อยู่ในช่วงเตือนภัย ลดกิจกรรมกลางเเจ้ง ช่วง 11.00 -15.00 น.  

กลุ่มเสี่ยง: หากมีอาการผิดปกติให้รีบพบเเพทย์ 

42.0 – 51.9 องศา อยู่ในช่วงอันตราย สังเกตอาการตัวเองง  

กลุ่มเสี่ยง: หากมีอาการผิดปกติให้รีบพบเเพทย์  

มากกว่าหรือเท่ากับ 52 องศา อยู่ในช่วงอันตรายมาก งดทำกิจกรรมกลางเเจ้งโดยเด็ดขาด  

กลุ่มเสี่ยง: หากมีอาการผิดปกติให้รีบพบเเพทย์ 

ผลกระทบต่อสุขภาพ: คือ ผลกระทบที่เกิดจากการรับสัมผัสอุณหภูมิของอากาศที่สูงขึ้นเกินกว่าระดับที่ร่างกายรับได้อาจ  

ส่งผลกระทบต่อร่างกายทั้งทางตรงและทางอ้อม เช่น อ่อนเพลีย วิงเวียนศีรษะ ผื่น บวมแดง ตะคริว รวมถึงกลุ่มที่จะเสี่ยงมากที่สุดก็คือ เด็กเล็ก (0-5 ปี) ผู้สูงอายุ (ตั้งแต่ 60 ปีขึ้นไป) หญิงตั้งครรภ์ ผู้ป่วยหรือ ผู้ที่มีโรคประจำตัว ผู้ที่มีภาวะอ้วน ผู้ที่ดื่มแอลกอฮอล์ ผู้ที่ต้องทำงานกลางแจ้งเจ้งเป็นเวลานาน ผู้ที่ออกกำลังกายกลางแจ้ง และนักท่องเที่ยว  

ซึ่ง “ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index)” หรืออุณหภูมิที่ร่างกายรู้สึก อาจพุ่งสูงเกิน 50–60 องศา ซึ่งถือว่าอยู่ในระดับอันตราย ใครที่ต้องทำงานกลางแจ้ง เดินทาง หรือเลี่ยงแดดไม่ได้ มีโอกาสเสี่ยง “ฮีทสโตรก” หรือโรคลมแดดได้โดยไม่รู้ตัว หลายคนคิดว่าแค่ร้อน เดี๋ยวก็หาย แต่จริง ๆ แล้วถ้าร่างกายควบคุมอุณหภูมิไม่อยู่ อาจถึงขั้นวูบ หมดสติ หรืออันตรายถึงชีวิตได้เลย  

ลองมาเช็กตัวเองกันว่าเรากำลังเสี่ยงอยู่หรือเปล่า และถ้าต้องออกแดดจริง ๆ ควรรับมือยังไงให้ปลอดภัยมากที่สุด 

1.กลุ่มเสี่ยง ฮีทสโตรก (รู้ไว้จะได้ระวังตัวทัน) 

ไม่ใช่แค่คนทำงานกลางแดดเท่านั้นนะที่เสี่ยง แต่ยังรวมถึงคนที่ต้องอยู่กลางแจ้งนาน เช่น ก่อสร้าง เกษตรกร พ่อค้าแม่ค้า ผู้สูงอายุ และเด็กเล็ก (ควบคุมอุณหภูมิร่างกายได้ไม่ดี) คนที่มีโรคประจำตัว เช่น หัวใจ ความดัน เบาหวาน คนอ้วน หรือมีไขมันหน้าท้องเยอะ (ระบายความร้อนได้ยาก)  คนที่พักผ่อนไม่พอ หรือดื่มน้ำน้อย  คนที่ดื่มแอลกอฮอล์ หรือออกกำลังกายกลางแดดหนัก ๆ ซึ่งกลุ่มนี้ถ้าเจออากาศร้อนจัด จะเสี่ยงฮีทสโตรกได้ง่ายกว่าคนทั่วไป 

2.อาการ/สัญญาณเตือน ฮีทสโตรก (เช็กให้ทันก่อนวูบ) จะมีอาการตั้งเเต่ ตัวร้อนจัด ผิวแดง แต่เหงื่อออกน้อยหรือไม่ออก เวียนหัว มึนงง หน้ามืด เหมือนจะเป็นลม ใจเต้นเร็ว หายใจถี่ เหนื่อยง่าย  คลื่นไส้ อาเจียน หรืออ่อนแรงผิดปกติ ปวดหัว ตื้อ ๆ หรือรู้สึกหัวหนัก สับสน พูดไม่รู้เรื่อง หรือเริ่มมึนงงผิดปกติ ถ้ามีหลายข้อพร้อมกัน โดยเฉพาะตอนอยู่กลางแดด ให้ระวังว่าอาจกำลังเข้าสู่ภาวะฮีทสโตรกแล้ว 

3.ต้องออกแดด เลี่ยงไม่ได้ รับมือแบบนี้ช่วยได้ 

1. ดื่มน้ำสม่ำเสมอ จิบบ่อย ๆ อย่ารอให้กระหาย ควรเป็น “น้ำเปล่า” หรือน้ำผสมเกลือแร่ เพราะเครื่องดื่มที่มีน้ำตาลสูงหรือคาเฟอีนจะยิ่งทำให้ร่างกายเสียน้ำ (Dehydration) มากขึ้น 

2. ใส่เสื้อผ้าสีอ่อน ระบายอากาศดี ไม่รัดแน่น 

3. ใส่หมวก กางร่ม หรือหาที่บังแดดให้ตัวเอง 

4. พักในที่ร่มเป็นระยะ อย่าอยู่กลางแดดนานต่อเนื่อง 

5. เลี่ยงแดดจัดช่วง 11.00–15.00 น. ถ้าเป็นไปได้ 

6. หลีกเลี่ยงแอลกอฮอล์ เพราะทำให้ร่างกายขาดน้ำเร็ว 

แค่ปรับพฤติกรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ก็ช่วยลดความเสี่ยงได้เยอะ  

4.ปฐมพยาบาลเบื้องต้น ถ้าเจอคนเป็นฮีทสโตรก 

เริ่มจากรีบพาออกจากแดด ไปอยู่ในที่ร่มหรือที่เย็นทันที แล้วคลายเสื้อผ้าให้อากาศถ่ายเทสะดวกใช้ผ้าชุบน้ำเย็นเช็ดตัว หรือประคบตามตัวเช่น คอ รักแร้ ขาหนีบ ใช้พัดลม หรือหาตัวช่วยระบายความร้อนให้เร็วที่สุด ถ้ายังรู้สึกตัว แนะนำให้จิบน้ำทีละน้อย แต่ถ้าหากหมดสติ ชัก หรืออาการไม่ดีขึ้น รีบโทร 1669 เรียกรถพยาบาลทันที เพราะฮีทสโตรกเป็นภาวะฉุกเฉิน ต้องลดอุณหภูมิร่างกายให้เร็วที่สุด 

โดยการคาดการณ์หน้าร้อนของประเทศไทย กรมอนามัย เผย “อากาศร้อน ไม่ใช่แค่ความร้อน” แนะใช้ Heat Index เฝ้าระวังความร้อน ลดอันตรายจากฮีทสโตรก เตือนอากาศร้อนในไทยทวีความรุนแรง หลังพบเหตุวูบหมดสติ-เสียชีวิตจากการทำกิจกรรมกลางแจ้งต่อเนื่องหลายพื้นที่ ย้ำทุกภาคส่วนปรับจาก “เฝ้าระวัง” สู่ “ปฏิบัติการเชิงระบบ” ใช้ค่าดัชนีความร้อน (Heat Index) เป็นตัวกำหนดมาตรการ ป้องกันการเจ็บป่วย อุบัติเหตุ และการเสียชีวิตจากความร้อน 

เเละด้วยสถานการณ์อากาศร้อนของประเทศไทยมีแนวโน้มรุนแรงขึ้นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะเมื่ออุณหภูมิสูงร่วมกับความชื้น ทำให้ร่างกายระบายความร้อนได้ยาก เพิ่มความเสี่ยงต่อสุขภาพในหลายกลุ่ม ทั้งแรงงานกลางแจ้ง ผู้สูงอายุ เด็กนักเรียน และนักท่องเที่ยว โดยภาวะเครียดจากความร้อน (Heat Stress) มักเริ่มจากอาการอ่อนเพลีย เวียนศีรษะ เหงื่อออกมาก และอาจพัฒนาไปสู่ “โรคลมร้อน (Heat Stroke)” ซึ่งเป็นภาวะฉุกเฉินที่อาจเสียชีวิตได้ นอกจากนี้ ความร้อนยังส่งผลต่อสมาธิ เพิ่มความเสี่ยงต่ออุบัติเหตุ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้ปฏิบัติงานกลางแจ้ง ทั้งนี้ กรมอนามัยร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้กำหนด “ดัชนีความร้อน (Heat Index)” เป็นเครื่องมือสำคัญในการเฝ้าระวังและตัดสินใจเชิงปฏิบัติ โดยแบ่งระดับความเสี่ยงเป็น 4 ระดับ ได้แก่ สีเขียว ทำกิจกรรมได้ปกติ แต่ควรดื่มน้ำสม่ำเสมอ สีเหลือง เริ่มเสี่ยง ควรลดกิจกรรมกลางแดด สีส้ม เสี่ยงสูง ควรหลีกเลี่ยงแดดและปรับเวลา และสีแดง อันตรายมาก ควรหยุดกิจกรรมกลางแจ้งทันที ทั้งนี้ การติดตามค่าดัชนีความร้อนควบคู่กับพยากรณ์อากาศ จะช่วยให้ประชาชนสามารถวางแผนและป้องกันตนเองได้อย่างเหมาะสม ก่อนเกิดอันตรายต่อสุขภาพ 

ซึ่งดัชนีความร้อนเป็นตัวชี้วัดสำคัญที่สะท้อนความเสี่ยงด้านสุขภาพจากสภาพอากาศร้อน โดยกระทรวงสาธารณสุขได้กำหนดแนวทางดูแลทั้งระบบ ตั้งแต่การเฝ้าระวัง การดูแลกลุ่มเสี่ยงและกลุ่มเปราะบาง ไปจนถึงการเตรียมความพร้อมด้านบริการทางการแพทย์ พร้อมเน้นย้ำให้ดำเนินมาตรการควบคู่ทั้ง “คน” และ “สิ่งแวดล้อม” เช่น การจัดพื้นที่คลายร้อน พื้นที่ สีเขียว ในบ้าน ชุมชน สถานประกอบการ หรือสถานที่จัดกิจกรรม เพื่อลดความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยจากความร้อน ทั้งนี้ กรมอนามัยย้ำว่า “ความร้อนเป็นภัยเงียบที่ป้องกันได้” หากใช้ข้อมูลดัชนีความร้อนเป็นฐานในการตัดสินใจและกำหนดมาตรการอย่างเป็นระบบ จะช่วยลดการเจ็บป่วย อุบัติเหตุ และการเสียชีวิตได้อย่างเป็นรูปธรรม 

กิจกรรมทางกายที่มีความหนักหรือทำกลางแดดจัด เช่น การออกกำลังกายกลางแจ้ง งานใช้แรง หรือกีฬาบางประเภท อาจเพิ่มความเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยจากความร้อน โดยเฉพาะช่วงอุณหภูมิสูงต่อเนื่อง จึงแนะนำให้ปรับรูปแบบกิจกรรม เช่น ลดความหนัก หลีกเลี่ยงช่วงแดดจัด เลือกทำช่วงเช้าหรือเย็น และเฝ้าระวังอาการผิดปกติของร่างกายอย่างใกล้ชิด ขณะเดียวกัน สถานประกอบการควรมีมาตรการลดความเสี่ยง เช่น ลดเวลาทำงานกลางแดด จัดช่วงพักให้เหมาะสม จัดน้ำดื่มและพื้นที่ร่มเงา รวมถึงพิจารณาหยุดกิจกรรมในช่วงที่มีความเสี่ยงสูง 

ตอนนี้อากาศอาจจะไม่เป็นใจค่ะ ร้อนมาก ร้อนเเบบที่ทุกีปีอาจไม่เคยร้อนมาก่อน ต้องระวังเรื่องร่างกายที่อาจจะรับไม่ไหวหรือล้มป่วยได้ง่ายค่ะ  

ที่มา: https://www.facebook.com/share/p/18ogiuwouo/ , https://www.facebook.com/share/p/1DWaoZmjgm/