ขยะท่วมเมืองจนถึงทะเล “หมอล็อต” ชวนมา “แย่งขยะ” ป้องกันโรคติดเชื้อกลายพันธุ์

ไม่ได้สะกดผิด อีจันชวนคุณแย่งขยะจริง ๆ นะ..

หลังจากไปช่วยลงแรงลงใจกับเพื่อนนักแสดง นักธุรกิจรีไซเคิล  สัตวแพทย์ และชาวบ้านปราณบุรี-สามร้อยยอด จ.ประจวบคีรีขันธ์ วางบ้านปลาและเก็บขยะตลอดแนวหาดเขากระโหลก วนอุทยานท้าวโกษากันเมื่อสุดสัปดาห์  อีจันก็ได้ไอเดียจากหมอล็อต นายสัตวแพทย์ภัทรพล มณีอ่อน ว่าแทนที่จะเก็บขยะแบบธรรมดา เราต้องเร่งมือแย่งขยะ ให้ทันกับความร้อนแรงของโรคติดเชื้อกลายพันธุ์ด้วย หมอล็อตบอกว่า

“ขยะที่ออกจากมือเรา ส่วนหนึ่งก็ออกไปตามลำน้ำ ออกปากอ่าวไปสู่ทะเล พอมีมรสุมก็ซัดเข้าตามหาดต่าง ๆ แม้แต่เกาะแก่งก็มีขยะจากในเมืองไปถึง ขยะเหล่านี้บางทีก็มีแมลงวันตอม เคยมีการส่องกล้องดูขาแมลงวัน พบว่ามีเชื้อโรคมหาศาล หรือแม้แต่กวาง ลิง สุนัข ที่มาคุ้ยขยะ พวกเขาก็จะรับเชื้อโรคจากขยะไป พอแบคทีเรียจากขยะไปอยู่ในตัวสัตว์ เชื้อมันก็กลายพันธุ์ แพร่กลับมาสู่คนก็เป็นเชื้อดื้อยาที่เรารักษายากขึ้น

ผมจึงคิดว่าเราต้องแย่งขยะจากการคุ้ยของสัตว์ต่าง ๆ ก่อนที่เชื้อโรคจะแพร่กระจาย เพราะเป็นสิบปีมาแล้วที่ยาปฏิชีวนะไม่ได้พัฒนา แต่เชื้อโรคมันพัฒนามาเรื่อย ทำให้เราเจ็บป่วยแล้วรักษาหายยากขึ้น ก็เพราะเชื้อมันดื้อยานี่แหละ” หัวหน้าฝ่ายจัดการสุขภาพสัตว์ป่า สำนักอนุรักษ์สัตว์ป่า กรมอุทยานแห่งชาติสัตว์ป่าและพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม(ทส.) ผู้ใช้เวลาวันหยุด ทำกิจกรรมอนุรักษ์กับท้องถิ่นต่าง ๆ อยู่เสมอ ย้ำว่า ถึงเวลาแล้วที่เราต้องแย่งขยะให้ทันการ

ขณะเดียวกัน SERI Chula หรือ สถาบันวิจัยสิ่งแวดล้อมเพื่อความยั่งยืน (Sustainable Environment Research Institute) ก็ส่งนักวิชาการเก็บข้อมูลสิ่งแวดล้อม ประชากรและปัญหาเร่งด่วน มาพูดคุยกับชาวชุมชนปราณบุรี สามร้อยยอด ทั้งองค์การบริหารส่วนตำบล(อบต.) ผู้นำชุมชน เจ้าของกิจการต่าง ๆ เพื่อทำงานร่วมกัน ในโครงการ Simply Sustainable หรือ SS Care You สร้างการอยู่ร่วมกันและการพัฒนาอย่างยั่งยืน เวลา 2 วันที่ร่วมกิจกรรมทั้งภาคทะเลและชายหาด เต็มไปด้วยความรู้ความเข้าใจและแนวทางปฏิบัติเพื่ออนาคต แบบที่เราทุกคนทำได้

วงสนทนาและรวมพลนัดหมายอยู่ที่ “บ้านพี่ไมค์” ไมเคิล เวลส์ช นักแสดงมาดร้ายใจดี ผู้มาหลงเสน่ห์ทะเลปราณ กลายเป็นชาวปราณบุรีมากว่า 15 ปี จนตระหนักถึงความจำเป็นในการร่วมใจอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมในเมืองท่องเที่ยวเงียบสงบนี้

“ผมเห็นความเปลี่ยนแปลงนะ ในฐานะที่เราเป็นคนที่นี่แล้ว เราก็อยากให้เกิดการพัฒนาแบบยั่งยืน รักษาวิถีชีวิตดั้งเดิมไว้ ไม่ใช่แค่ความสะอาด แต่รวมถึงอาชีพ ความเป็นอยู่ของชาวบ้านด้วย ผู้คนมาเที่ยวแล้วก็ไป แต่ทำอย่างไรจะเห็นพ้องต้องกันว่าโลกมันเปลี่ยน เราต้องใส่ใจ นั่นแหละคือจุดเริ่มที่เราต้องคุยกัน”

คุณลุงเจือ แคใหญ่ ประธานกลุ่มกสิกรเกษตรประมงปากน้ำปราณ บอกว่าคนที่นี่รู้ปัญหา และกำลังช่วยกันสร้างแนวทางปฏิบัติ โดยเฉพาะเรื่องขยะ  “ขยะจากเรือมันก็เป็นพวกขวดพลาสติก คิดดูว่าออกไปทีเป็นสิบตะกร้า ขากลับมาไม่มีสักใบ เพราะลมมันพัดลงทะเลไปหมดครับ เราก็เริ่มคุยกับคนเรือ ทุกคนก็รู้ละ แต่เราต้องไม่ให้มันเป็นแค่กระแสครับ เรามีกลุ่มอาสา มีเทศบาลมาช่วยกัน ถ้าไม่ร่วมมือกัน ความยั่งยืนจะเกิดไม่ได้”

คุณลุงเจือเสร็จจากการพูดคุยล้อมวงกับเราก็ต้องไปทำกิจกรรมปล่อยปู และสร้างความเข้าใจเรื่องการอนุรักษ์กับคนในท้องถิ่นโดยพาหลานชายหนุ่มน้อยไปร่วมกิจกรรมด้วยทุกครั้ง เป็นการปลูกฝังความรักถิ่นที่อยู่ กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ในการพัฒนาอย่างยั่งยืนต่อไป

เอ สุรพันธ์ ชาวปากน้ำ นักแสดง เจ้าของเพจ เอส่งสุข และธุรกิจบะหมี่ kowloon noodle ก็เป็นอีกคนที่จริงจังกับกิจกรรมริมหาด และลงไปสร้างบ้านปลา สาหร่ายเทียมในทะเลที่บ้านหนองแขมน้อยด้วย บอกกับอีจันว่า

“ก่อนหน้านี้ผมเคยไปที่เกาะล้านไปเก็บขยะบนหาด แนะนำให้ชาวบ้านเขาเรียนรู้ว่าการคัดแยกขยะที่ถูกต้องทำอย่างไร เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด 

ครั้งนี้ที่เรามาเก็บขยะบนหาดที่ปากน้ำปราณแห่งนี้ เดี๋ยวเราก็จะเอากลับไปรวมกัน สอนให้ทุกคนเรียนรู้ว่าขยะแต่ละอย่างคัดแยกอย่างไร แล้วเราก็จะชั่งน้ำหนักด้วย ให้ความรู้ว่าขวดพลาสติกสามารถนำไปทำเป็นเสื้อผ้าและกระเป๋า ได้อีกครับ”

คุณสมเกียรติ วัชระชัยพงศ์ แห่ง SS Textile 2009 นักรีไซเคิลผู้ทำธุรกิจผลิตวัสดุจากขวดพลาสติกใช้แล้ว จนกลายเป็นผ้าและสินค้าที่หลายองค์กรสนใจสนับสนุน นำกระเป๋าผ้าเนื้อดีทอจากเส้นใยขวดพลาสติกรีไซเคิล มาเป็นของที่ระลึกสร้างแรงกระตุ้นเรื่องการกำจัดและแยกขยะได้อย่างดี

ครูรัก ศรัทธา ศรัทธาทิพย์ นักแสดง ครูสอนการแสดงและผู้กำกับการแสดง หนึ่งในผู้ร่วมกิจกรรม ss care you  ปราณบุรี สามร้อยยอด  คุยกับอีจันหลังจากเก็บขยะ ว่า

“เราทำตามที่เราถนัดครับ  เพื่อให้โลกของเราดีขึ้นเพื่อให้ชุมชนดีขึ้น เพื่อให้ครอบครัวของเราดีขึ้น ต้องเริ่มจากที่ตัวเราเองครับผม ไม่ใช่ว่าเป็นหน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง ยิ่งได้เห็นความสามัคคีของ อบต.ปากน้ำปราณ อบต. สามร้อยยอด เจ้าบ้าน นักวิชาการผู้เชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ถือเป็นความสำเร็จด้วยดีครับ”

ทุกวันนี้ อบต.ทั้งปราณบุรีและสามร้อยยอด จ้างพนักงานเก็บขยะชายหาดทุกเช้า และแยกขยะอย่างต่อเนื่อง โดยติดต่อร้านรับซื้อนำไปคัดแยกอีกทอดหนึ่ง

อีจันแทบไม่เชื่อสายตา ว่าหาดที่เพิ่งเก็บขยะไปเมื่อเช้า จะยังคงมีขยะซัดมาให้เราเก็บตลอดทาง จริงดังที่ทุกคนทราบ ว่าขยะที่หาด อาจเดินทางมาไกลตั้งแต่เมืองหลวง

ที่นี่ยังมีกลุ่มเครือข่ายท่องเที่ยวโดยชุมชน จ.ประจวบคีรีขันธ์ , กลุ่มกะตอยรัก (ษ์) หัวหิน, กลุ่มกะตอยรัก (ษ์) สามร้อยยอด, กลุ่มธนาคาปูม้าชุมชน บ้านหนองข้าวเหนียว. กลุ่มคนรักทะเลและชายหาดปากน้ำปราณ และกลุ่มเกษตรกรทำประมงปากน้ำปราณ และอีกหลายๆ กลุ่ม สร้างเครือข่ายอย่างมีส่วนร่วมไปด้วยกัน และยังมีกิจกรรมท่องเที่ยวชุมชน ของประมงพื้นถิ่น ด้านการอนุรักษ์ ทำงานกันตลอดเวลา

นอกจากการรวมกลุ่มจริงจังแล้ว การจะรักษาบรรยากาศงดงามของวิถีชีวิตเมืองน่าเที่ยวนี้ไว้ได้อย่างสวยงามต่อไปได้ อาจต้องขึ้นอยู่กับงบประมาณที่จัดสรรเพื่อสิ่งแวดล้อม และการสร้างสำนึกร่วมกันอย่างรอบด้านให้ยั่งยืน

อีจันเอาใจช่วยทุกฝ่าย และขอชวนสังคมอีจัน เริ่มต้นด้วยการแย่งขยะ ให้ทันก่อนแพร่เชื้อ ด้วยการทิ้งให้ถูกที่ แยกประเภททิ้งเพื่อการรียูส(นำมาใช้ใหม่) รีไซเคิล(การย่อยสลายให้กลายเป็นวัสดุใหม่ ดังที่มีหลายธุรกิจทำอยู่ เช่น SS ที่นำขวดพลาสติกมาแปรเป็นผ้า ของใช้ ฯลฯ ) และสัญญากับตัวเองว่า เราจะสร้างขยะให้น้อยที่สุดเท่าที่จะทำได้

ต้องเตือนตัวเองอยู่เสมอ เพื่อให้สิ่งแวดล้อมดีงามอย่างยั่งยืนค่ะ