ความงามของวัฒนธรรมที่ไม่เคยจางหายไปตามกาลเวลา ระนองฟื้นพิธีวิวาห์โบราณ “บาบ๋า ย่าหยา” จัดงานวิวาห์วัฒนธรรม บาบ๋า ย่าหยา ระนอง

การแต่งงาน บาบ๋า ยาหย๋า เป็นประเพณีโบราณเก่าแก่ ดั้งเดิมของชาวระนอง
อีจันพาทำความรู้จัก กับ “บาบ๋า ย่าหย่า” คร่าวๆ กันก่อน

ความเป็นมาของบาบ๋า ชาติพันธ์ บรรพบุรุษส่วนใหญ่ พ่อ หรือ อากง จะมาจากจีน (ฮกเกี้ยน) และมาแต่งงานอยู่กินกับผู้หญิงในท้องถิ่น ลูกที่ออกมาจะเรียกว่าลูกบาบ๋า หรือลูกที่เกิดในแผ่นดินแม่ ซึ่งก็ได้วัฒนธรรม เรื่องอาหาร อาคาร และอาภร สืบทอดต่อกันมา

มาต่อในเรื่องพิธีวิวาห์วัฒธรรม “บาบ๋า ย่าหย่า” ที่จังหวัดระนอง เพื่อฟื้นฟู ปลุกวัฒธรรมการแต่งกาย ในงานแต่งงานแบบโบราณ เพื่ออนุรักษ์ สืบทอด และแสดงเจตนารมณ์ต่อบรรพชน ว่าลูกหลานไม่เคยลืม พร้อมสานต่อ ซึ่งในการแต่งงานครั้งนี้ มีทั้งหมด 15 คู่ มีคู่จริง 3 คู่ ที่แต่งกันจริงๆ ในวันนี้

ชุดเจ้าสาว แบบโบราณ “ชุดบาจูปันจัง” เสื้อลูกไม้ขอตังค์แขนจีบ นุ่งผ้าปาเต๊ะ สวมชุดครุยบาจูปันจัง รังสรรค์พิเศษ ด้วยขนกระต่าย เพื่อให้เข้ากันเทรนด์ เรียบหรูดูแพง ทรงผมโบราณ ”ชักอีโบย“ เพื่อรับกับมงกุฎดอกไม้ไหว ในสมัยก่อน เจ้าบ่าวเจ้าสาวจะไม่ได้เจอกัน ในวันแต่งงานจะเจอกันเป็นครั้งแรก เจ้าสาวที่ตื่นเต้น หัวใจจะสั่น ทำให้ดอกไม้บนศรีษะสั่น เคลื่อนไหว จะรู้ว่าเจ้าสาวตื่นเต้น จึงเป็นที่มาของคำว่า ดอกไม้ไหว มีดอกไม้ 12 ช่อ มีผีเสื้อเล็กๆ (หูเต๋ย) อยู่กลางดอกไม้ แทนชีวิตรักของคู่บ่าวสาชั่วนิรันด์ และมีหงส์ หรือเฟิ่ง ซึ้งเป็นนัยยะอีกอย่างหนึ่งว่า หงส์เป็นใหญ่สุดในหมู่สัตว์ปีก มีเสียงร้องกังวาลเหมือนเสียงขลุย และหงส์จะปรากฏตัวในแผ่นดินที่มีความสงบร่มเย็น ซึ่งเป็นนัยยะจะสอนเจ้าสาวว่า เมื่อคุณแต่งงานไผอยู่บ้านสามีแล้ว คุณต้องดูแลบ้านสามี ด้วยความสงบร่มเย็น และมีวาจาที่อ่อนหวาน เหมือนเสียงของหงส์

ทรงผมโบราณณ “ชักอีโบย” เพื่อรับกับมงกุฎกดอกไม้ไหว ในสมัยก่อนไม่มีสเปรย์ ไม่มีเจล จะใช้เปลือกไม้แช่น้ำให้เป็นเมือก เอามาปาดผมเก็บผม

ชุดครุยปักลวดลายสวยงาม ติดเครื่องประดับทองชุดใหญ่ (โกสัง) สร้อยแพ ดาวกระจาย กำไลข้อมือข้อเท้า แหวน ต่างหูหางหงส์ แสดงถึง ความมั่งคั่งร่ำรวย สมกับเป็นลูกนายเหมือง

พิธีการของการแต่งงาน บาบ๋า ย่าหยา ขอระนอง ขบวนเจ้าบ่าวเดินทางไปบ้านเจ้าสาว ไหว้บรรพบุรุษ สู่ขอเจ้าสาว โดยมีอึ่มหลาง (แม่สื่อฝั่งเต้าบ่าว) เจรจาขอเข้าบ้านเพื่อสู่ขอลูกสาว กับแม่เจ้าสาว ในพิธีเจ้าสาวจะต้องมีผ้าคลุมหน้าเอาไว้ เพราะสมัยก่อน การแต่งงานเจ้าบ่าวกับ เจ้าสาวจะไม่เคยเห็นหน้ากันมาก่อน มีอึ่มหลาง เป็นสื่อกลางจับคู่ จากนั้นไหว้บรรพบุรุษ คำนับ 3 ครั้ง และบ่าวสาวคำนับกันและกัน และรับเงินขวัญถุง เป็นเงินตั้งต้นของการตั้งครอบครัวใหม่ และรับพรจากทายาท ตระกูล ณ ระนอง รุ่นที่ 5 ให้พร ผ่านแท่นไม้ฟ้าประทาน

ต่อมาตั้งขบวนแห่ จากบ้านเจ้าสาว (ค่ายเจ้าเมืองระนอง) ไปยังบ้านเจ้าบ่าว (บ้าน 100 ปีเทียนสือ) มีการยกน้ำชา ไหว้ฟ้าดินที่บ้านเจ้าบ่าว และมีพิธีแห่ไปไหว้สิ่งศักด์สิทธิ์ที่ศาลเจ้าไหหลำ ระนอง

จากนั้นจะตั้งขบวนอีกครั้ง เพื่อแหกคู่บ่าวสาวไปฉลองพิธีมงคลสมรส ที่พระราชวังรัตนรังสรรค์ ระนอง นำขบวนโดยพ่อเมืองระนอง ผู้ว่าราชการจังหวัดระนอง

เป็นการปลุกพิธีแบบโบราณ เพื่อสืบสานวัฒนธรรมประเพณีกว่า 100 ปี ให้มีชีวิต และอยู่คู่ลูกหลานในอนาคต

อีจันขออวยพรให้คู่แต่งงานคู่จริง ทั้ง 3 คู่ ในงานวิวาห์วัฒนธรรม “บาบ๋า ย่าหย่า” ระนอง ขอให้รักกันนานๆ มีลูกเต็มบ้านหลานเต็มเมือง นะคะ

งานแต่งบาบ๋า ย่าย๋า

พิธีดั้งเดิม งานวิวาห์วัฒนธรรม “บาบ๋า ย่าหยา” ระนอง