วันอาสาฬหบูชา หรือ อาสาฬหปุณณมีบูชา หรือ อาสาฬหบูรณมีบูรณมีบูชา แปลว่า การบูชาในวันเพ็ญเดือน 8 เพื่อรำลึกถึงคุณพระรัตนตรัย เนื่องในวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนา ธัมมจักรกัปปวัตตนสูตร

ความสำคัญของ วันอาสาฬหบูชา เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาธัมมจักกัปปวัตตนสูตรโปรดปัญจวัคคีย์ที่อิสิปตนมฤคทายวัน เมืองพาราณสี ในวันเพ็ญเดือนอาสาฬหะ คือเดือน 8 หลังจากตรัสรู้ได้ 2 เดือน ทำให้เกิดมีปฐมสาวก คือ พระอัญญาโกณฑัญญะ และเกิดสังฆรัตนะ เป็นวันที่พระพุทธเจ้าทรงประกาศพระศาสนาเป็นครั้งแรก และถือเป็นวันแรกที่มีพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ครบเป็นองค์พระรัตนตรัย

หลักธรรมสำคัญ คือ ธัมมจักกัปปวัตตนสูตร ปฐมเทศนาที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงแก่ปัจจวัคคีย์ คือ หลักธรรมว่าด้วยมัชฌิมาปฏิปทา คือ ทางสายกลางการไม่ยึดถือสุดทางทั้ง 2 ได้แก่ อัตตกิลมถานุโยค คือ การประกอบตนเองให้ลำบากเกินไป กามสุขัลลิกานุโยค คือ การพัวพันในกามในความสบาย และอริยสัจ 4 ประกอบด้วย ทุกข์ สมุทัย นิโรธ มรรค

กิจกรรมที่พุทธศาสนิกชนถือปฏิบัติ ได้แก่ทำบุญ ตักบาตร รักษาศีล 5 หรือศีล 8 ฟังพระธรรมเทศนา และเวียนเทียน รอบพระอุโบสถหรือรอบพระบรมสารีริกราตุจนครบ 3 รอบ เพื่อระลึกถึง พระพุทธคุณ พระธรรมคุณ และพระสังฆคุณ

ทั้งนี้ พิธีอาสาฬหบูชาจัดขึ้นครั้งแรกในประเทศไทยเมื่อ พ.ศ.2501 ซึ่งคณะสงฆ์ได้พิจารณาเห็นว่าวันเพ็ญเดือน 8 ที่พระพุทธเจ้าทรงแสดงปฐมเทศนาธัมมจักรกัปปวัตตนสูตรนั้น เป็นวันสำคัญมากเพราะเป็นวันประดิษฐานพระพุทธศาสนา สมควรยกขึ้นเป็นวันสำคัญเพื่อเฉลิมฉลองเป็นพุทธบูชา จึงได้ประกาศคณะสงฆ์ เรื่องวันสำคัญทางศาสนา ณ วันที่ 14 กรกฎาคม 2501 ให้วัดต่าง ๆ ทั่วราชอาณาจักรจัดงานวันอาสาฬหบูชา และทางราชการได้สนับสนุนมติคณะสงฆ์ โดยประกาศคณะรัฐมนตรีให้ถือวันอาสาฬหบูชาเป็นวันสำคัญทางราชการและเป็นวันหยุดราชการวันหนึ่ง

ขอบคุณข้อมูลจาก กระทรวงวัฒนธรรม

ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8

วันอาสาฬหบูชา ขึ้น 15 ค่ำ เดือน 8