ไขข้อสงสัย สรุปแล้ว เจออะไรบนดาวอังคาร?

เมื่อวันที่ 10 ก.ย.68 ที่ผ่านมา เพจเฟซบุ๊ก NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ โดย ดร. มติพล ตั้งมติธรรม – นักวิชาการ สดร. ได้ออกมาเผยข้อมูลเกี่ยวกับการค้นพบสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคาร โดยผลออกมาว่า NASA ยังไม่พบสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคาร แต่อาจจะมี “ฟอสซิล” ของสิ่งมีชีวิตที่ครั้งหนึ่งเคยอยู่บนดาวอังคาร โดยได้แถลงข่าวการค้นพบหลักฐานที่สำคัญที่สุดบ่งชี้ว่าครั้งหนึ่งดาวอังคารอาจเคยมีสิ่งมีชีวิตอยู่ นับเป็นครั้งแรกของการค้นพบหลักฐานชี้ชัดถึงความเป็นไปได้ที่จะมีสิ่งมีชีวิตบนดาวเคราะห์เพื่อนบ้านของเรา จากผลงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในวันนี้

คำถามสำคัญที่สุดอย่างหนึ่งของมนุษยชาติ ในการสำรวจอวกาศก็คือ “เราอยู่โดยลำพังในเอกภพนี้หรือไม่?” กาแล็กซีทางช้างเผือกของเรานั้นมีขนาดกว้างถึง 100,000 ปีแสง และภายในระยะทาง 10 ปีแสงจากระบบสุริยะของเรานั้น เราค้นพบดาวเคราะห์แล้วถึง 400 ดวงในปัจจุบัน หากการค้นพบหลักฐานเพียงชิ้นเดียวว่าอาจจะมีสิ่งมีชีวิตอื่นที่อาศัยอยู่นอกโลกของเรา นี่ย่อมหมายถึงความเป็นไปได้ของสิ่งมีชีวิตเป็นจำนวนมาก โดยสถานที่ ๆ อาจจะเป็นจุดเริ่มต้นที่ดีที่สุดก็คือดาวอังคาร เพื่อนบ้านของเรานั่นเอง

ถึงแม้ว่าการค้นพบบนดาวอังคารในอดีต อาจจะนำเราเข้าไปสู่การตอบคำถามนี้มากขึ้นเรื่อย ๆ ตั้งแต่ในปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 ที่นักดาราศาสตร์เริ่มสังเกตดาวอังคารผ่านกล้องโทรทรรศน์ และ Giovanni Schiaparelli บันทึกถึงโครงสร้าง ที่เขาเชื่อว่าเป็นเครือข่ายของ “คลอง” บนดาวอังคารที่อารยธรรมอันทรงภูมิปัญญาได้สร้างเอาไว้ (ที่ในภายหลังพบว่าเป็นเพียงการเข้าใจผิด) การค้นพบโครงสร้างคล้ายจุลินทรีย์บนอุกกาบาตที่มาจากดาวอังคารในปี ค.ศ. 1996 (ที่ค้นพบในภายหลังว่าเป็นเพียงโครงสร้างที่เกิดขึ้นจากกระบวนการตามธรรมชาติ) การค้นพบร่องรอยของน้ำในอดีตของดาวอังคาร การค้นพบแร่ธาตุที่บ่งชี้ว่าครั้งหนึ่งดาวอังคารเคยมีน้ำที่เป็นของเหลวอยู่บนพื้นผิว ฯลฯ อย่างไรก็ตาม การค้นพบทั้งหมดนี้ยังไม่เคยยืนยันได้ถึงสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคาร

ซึ่งยานสำรวจเพอร์เซเวียแรนส์ และหลุมอุกกาบาตเจซีโร เป็นยานสำรวจที่องค์การนาซาส่งไปเพื่อสำรวจพื้นผิวของดาวอังคาร โดยยานได้ลงจอดบนพื้นผิวดาวอังคารครั้งแรกในวันที่ 18 กุมภาพันธ์ ค.ศ. 2021 เพื่อสำรวจหลุมอุกกาบาตเจซีโร (Jezero crater) ซึ่งเป็นบริเวณเก่าแก่ ที่เคยเป็นทะเลสาบเก่าบนดาวอังคาร มีสามเหลี่ยมปากแม่น้ำสองสายที่ไหลเข้าสู่ทะเลสาบนี้ ที่เมื่อ 3,500 ล้านปีที่แล้ว อาจจะมีแม่น้ำเชี่ยวที่ไหลเข้ามาในทะเลสาบ ซึ่ง 3,500 ล้านปีนั้นเป็นเวลาเดียวกันกับที่สิ่งมีชีวิตบนโลกเริ่มวิวัฒนาการขึ้นมาพอดี หากครั้งหนึ่งสิ่งมีชีวิตนั้นเคยเกิดขึ้นบนดาวอังคาร ก็อาจจะเป็นไปได้ที่จะสามารถพบสิ่งมีชีวิตได้ในหลุมเจซีโรนี้ ช่วงประมาณปีที่แล้ว ยานสำรวจเพอร์เซเวียแรนส์ได้สำรวจบริเวณที่เรียกว่า “Bright Angel” ในหลุมอุกกาบาตเจซีโร และได้พบลวดลายแปลกประหลาดบนดาวอังคาร ที่เรียกกันเล่น ๆ ว่า “ลายเสือดาว” (Leopard Spots) และ “เมล็ดป๊อปปี้” (Poppy Seeds) โดยบริเวณ “ลายเสือดาว” นั้นเป็นจุดสีดำที่มีขอบวงกลม ในขณะที่ “เมล็ดป๊อปปี้” นั้นเป็นลายจุดสีดำที่เล็กกว่าซึ่งเมื่อยานสำรวจเพอร์เซเวียแรนส์ได้ใช้เครื่องมือเพื่อสำรวจองค์ประกอบเพิ่มเติมของจุดปริศนาเหล่านี้แล้ว พบว่ามีร่องรอยของสารประกอบอินทรีย์และมีแร่ธาตุจำพวกฟอสเฟตและซัลไฟด์ของเหล็กซึ่งกลไกหนึ่งที่จะสะสมแร่ดังกล่าวในลักษณะนี้ได้ อาจเกิดขึ้นจากกระบวนการรีดอกซ์ในสิ่งมีชีวิต เช่นเดียวกับที่จุลินทรีย์ของโลกสามารถทำให้เกิดร่องรอยคล้าย “ลายเสือดาว” และ “เมล็ดป๊อปปี้” และเราสามารถพบหลักฐานการเปลี่ยนแร่ธาตุจำพวกซัลเฟตไปเป็นซัลไฟด์จากจุลินทรีย์บนโลกได้ แม้กระทั่งในทวีปที่หนาวเย็นและปราศจากออกซิเจน เช่น ทวีปแอนตาร์ติกาได้ด้วย

อย่างไรก็ตาม นี่ไม่ได้หมายความถึงการค้นพบสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคาร และปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานใดที่บ่งชี้ว่าดาวอังคารมีสิ่งมีชีวิตอยู่ แต่หากครั้งหนึ่งดาวอังคารเคยมีสิ่งมีชีวิตมาก่อน สิ่งมีชีวิตเหล่านั้นอาจจะทิ้งร่องรอยเอาไว้ในรูปของแร่ซัลเฟตหรือซัลไฟด์ที่อดีตทะเลสาบ ณ หลุมอุกกาบาตเจซีโร หรือพูดให้ง่ายๆ ก็คือ การค้นพบนี้อาจจะเปรียบได้กับการค้นพบที่ใกล้เคียงกับสิ่งที่อาจจะเป็น “ฟอสซิล” ของสิ่งมีชีวิตที่อาจจะเคยอาศัยอยู่บนดาวอังคารในอดีตมากที่สุดเท่าที่เราเคยเจอมาทั้งนี้การเกิดแร่ธาตุเหล่านี้นั้นอาจจะไม่จำเป็นต้องเกิดจากสิ่งมีชีวิตเสมอไป และอาจจะมีกระบวนการอื่นที่ทำให้เกิดแร่ธาตุเหล่านี้ ในกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ถัดไป คือกระบวนการ peer review เพื่อยืนยันข้อสรุปที่ได้

และนี่เป็นเพียงแค่หลักฐานเบื้องต้นที่เก็บโดยยานสำรวจไร้คนขับเพียงเท่านั้น การที่จะสามารถยืนยันต้นกำเนิดได้อย่างแน่ชัดนั้นจะต้องทำโดยการเก็บตัวอย่างจากดาวอังคารมาวิเคราะห์ในห้องทดลองหรือส่งนักบินอวกาศไปเยือนดาวอังคาร

นี่ก็คือข้อสรูปทั้งหมดนะคะ หลังจากที่ยานสำรวจเห็นความผิดปกติบางอย่างบนดาวดวงอื่นที่ไม่ใช่โลก

ที่มา: NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ https://www.facebook.com/NARITpage/posts/pfbid0QiFtGS2BvnxdRLnb6k14xjXarVbSgepzX9kNVSFaxUnkxzDM5mfpTWRLSMnzZi9Rl

ทำความรู้จัก ยานโรเวอร์ Perseverance ก้าวแรกของมนุษย์ กับ มนุษย์ต่างดาว

ศาสตร์แห่งดวงดาว

องค์การ NASA แถลง ยันยังไม่พบสิ่งมีชีวิตบนดาวอังคาร

โหราศาสตร์ ศาสตร์แห่งดวงดาว ทำนายโชคชะตามนุษย์ พลิกชีวิต?