ดวงอาทิตย์ปล่อยพลังงานรุนแรง โลกเตรียมรับ พายุสุริยะ ใหญ่สุดรอบ 20 ปี
ขวัญ อีจัน
11 พฤษภาคม 2567

ถือเป็นเรื่องฮือฮาและน่าประหลาดใจอยู่ไม่น้อย โดยเฉพาะผู้ที่อาศัยอยู่ใกล้กับซีกโลกเหนือและซีกโลกใต้ที่มีโอกาสได้เห็นแสงเหนือ หรือแสงออโรร่า แต่ที่น่าตกใจหรือทำให้หลายคนวิตกกังวลว่ากำลังเกิดอะไรขึ้นกับโลกหรือไม่นั้น เพราะอย่างที่ทุกคนทราบว่าแสงเหนือจะเกิดที่บริเวณขั้วโลกเหนือและขั้วโลกใต้เท่านั้น

แต่ในครั้งนี้หลายประเทศที่อยู่ต่ำลงมาสามารถมองเห็นได้ ซึ่งสาเหตุก็เป็นเพราะ พายุสุริยะ ที่ดวงอาทิตย์ได้ปลดปล่อยพลังงานอย่างรุนแรง ส่งผลให้เกิดพายุแม่เหล็กโลกรุนแรงในระดับ G4 ซึ่งถือว่ามีความรุนแรงที่สุดในรอบ 20 ปี นับแต่ปี 2548 เลยทีเดียว โดยพายุดังกล่าวนี้จะทำให้ดาวเทียมและอุปกรณ์อิเล็คทรอนิกส์ต่างๆเกิดการทำงานขัดข้อง รวมถึงระบบการสื่อสารที่ใช้การสะท้อนของสัญญาณกับบรรยากาศชั้นไอโอโนสเฟียร์ เพราะบรรยากาศชั้นไอโอโนสเฟียร์นี้อาจเกิดการปั่นป่วนเมื่อถูกโจมตีจากการระเบิดบนดวงอาทิตย์

อย่างไรก็ตาม NOAA (National Oceanic and Atmospheric Administration) ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ติดตามเกี่ยวกับพายุสุริยะ ได้แจ้งเตือนถึงการตรวจพบพายุสุริยะที่มีความรุนแรงระดับ G4 ต่อมาได้ยกระดับพายุขึ้นเป็นระดับ G5 ซึ่งเป็นระดับความรุนแรงของพายุสุริยะที่สูงที่สุด โดยทางเฟซบุ๊ก สมาคมดาราศาสตร์ไทย รายงานว่า ทาง NOAA ประกาศว่าเรากำลังเผชิญพายุแม่เหล็กโลกระดับร้ายแรงสูงสุด (G5) ผลกระทบใกล้เคียงครั้งที่โลกเผชิญการปะทุแฟลร์รุนแรงระดับ X20+ ในปี 2546 ซึ่งในครั้งนั้นพายุแม่เหล็กโลกส่งผลให้ไฟฟ้าดับในสวีเดน และสร้างความเสียหายหม้อแปลงไฟฟ้าใน แอฟริกาใต้

สำหรับพายุสุริยะนั้นเกิดขึ้นจากการปลดปล่อยมวลของดวงอาทิตย์ (Coronal Mass Ejection: CME) ซึ่งเมื่ออนุภาคมีประจุเหล่านี้เกิดการเคลื่อนที่ จะส่งผลให้สนามแม่เหล็กโลกถูกรบกวนและเบี่ยงเบน ตลอดสัปดาห์ที่ผ่านมามีการปะทุ หรือปลดปล่อยพลังดังกล่าวนี้ราว 6-7 ครั้ง โดยครั้งล่าสุดถือว่ามีความรุนแรงที่มากพอสมควรเลยทีเดียว ซึ่งเราสามารถมองเห็นกระบวนการดังกล่าวนี้จากการเกิดแสงออโรร่า ส่วนการที่ดวงอาทิตย์ปลดปล่อยพลังงานพายุสุริยะที่รุนแรงขนาดนี้ เนื่องจากตรงกับช่วง solar maximum ในวัฏจักร 11 ปี ของดวงอาทิยต์ที่พบจุดดับบ่อยที่สุด ซึ่งถือเป็นพฤติกรรมปกติของดวงอาทิตย์

ขอบคุณข้อมูลและภาพจาก : เฟซบุ๊ก สมาคมดาราศาสตร์ไทย, NARIT สถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ, uk.news.yahoo, AFP