องค์กรสวัสดิภาพสัตว์ ยื่นหนังสือ กมธ. ถามความเป็นอยู่ช้างไทยในต่างแดน
ขวัญ อีจัน
17 กรกฎาคม 2567

ภาคีเครือข่ายองค์กรสวัสดิภาพสัตว์ รวมตัวยื่นหนังสือถึงคณะกรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภาผู้แทนราษฎร ทวงถามความเป็นอยู่ของช้างไทยในต่างแดน
สืบเนื่องจากกรณีที่ รัฐบาลไทยในหลายชุดที่ผ่านมา ได้ส่งช้างไทยไปตามประเทศต่างๆ โดยใช้ข้ออ้างว่าส่งไปเพื่อเชื่อมสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ และได้ส่งช้างเหล่านั้นไปยังประเทศที่มีสภาพภูมิอากาศที่แตกต่างจากประเทศไทย และได้รับการดูแลในแบบที่ไม่มีความเข้าใจเรื่องช้าง รวมถึงการทารุณกรรมในรูปแบบต่าง ๆ ทำให้ช้างเหล่านั้นได้รับความทุกข์ทรมาน

ที่ผ่านมาการส่งช้างซึ่งเป็นสัญลักษณ์ประจำชาติไปยังต่างประเทศ คนไทย คนรักช้าง คนรักสัตว์ในประเทศไทยไม่มีส่วนได้รับรู้ ว่าช้างทั้งหมดที่ถูกส่งไปมีชีวิตความเป็นอยู่ในสภาพไหน ช้างยังมีชีวิต คงเหลือกี่ตัว ช้างที่ส่งไปได้รับการดูแลตามข้อตกลงหรือไม่ และที่ผ่านมาการส่งช้างไทยไปหลายประเทศ ประชาชนไม่มีสิทธิ์รับรู้ ทั้งที่ช้างเป็นทรัพยากรทางธรรมชาติที่มีค่ายิ่ง จำเป็นที่คนไทยต้องมีส่วนรับรู้
ล่าสุด วันที่ 17 ก.ค. 67 ภาคีเครือข่ายองค์กรสวัสดิภาพสัตว์ได้ออกหนังสือและยื่นถึงคณะกรรมาธิการการที่ดิน ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม สภาผู้แทนราษฎร เพื่อขอทวงถามคำตอบจากรัฐบาล เพื่อได้ความกระจ่างในเรื่องการส่งช้างไทยไปต่างแดนในหัวข้อดังต่อไปนี้

1.ขอทราบจำนวนช้างไทย ที่ส่งไปเป็นทูตสันธไมตรีที่ต่างประเทศ ในรอบสามสิบปีที่ผ่านมาว่า มีทั้งหมดกี่เชือก และส่งไปประเทศใดบ้าง
2.ในระหว่างที่ส่งช้างไทยไปต่างประเทศ หน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ติดตามดูแลความเป็นอยู่และสวัสดิภาพของช้างหลังจากที่ส่งไปหรือไม่อย่างไร ในฐานะที่เป็นช้างเลี้ยง อยู่ภายใต้กฎหมายป้องกันการทารุณกรรม และการจัดสวัสดิภาพ พ.ศ.2557 มาตรา 20 สำหรับการป้องกันการทารุณกรรม และ มาตรา 22 สำหรับการดูแลสวัสดิภาพสัตว์ ทำให้การบังคับใช้กฎหมายนี้ไม่มีโอกาสได้ใช้กับช้างเหล่านั้น ทางหน่วยงานที่ส่งไปได้ทำสัญญาครอบคลุมหรือไม่
3.การส่งมอบช้างไทยไปมอบยังสถานที่ ประเทศต่างๆ โดยทางหน่วยงานรัฐอ้างว่า เพื่อเชื่อมสัมพันธไมตรีระหว่างประเทศ การส่งออกช้างไปเช่นนั้น ได้มีข้อกำหนดหรือเงื่อนไข ข้อบังคับในการดูแลคุณภาพชีวิตและสวัสดิภาพของ ทูตช้างเหล่านั้นหรือไม่ อย่างไร

4.ในรอบหลายปีที่ผ่านมารัฐบาลไทย ได้ส่งช้างไปในโครงการแลกเปลี่ยนสัตว์ การยืมช้างไปเพื่อการศึกษาวิจัยนั้น ในปัจจุบันช้างเหล่านั้นได้ถูกนำกลับมาบ้างหรือไม่
5.การส่งช้างไปประเทศศรีลังกา จากภาพและหลักฐานต่างๆ ของพลายประตูผา และพลายศรีณรงค์ ที่มีชีวิตอยู่อย่างขาดสวัสดิภาพสัตว์สากล มีกลุ่มคนรักสัตว์ นักสิทธิสัตว์ได้ทำการเรียกร้องให้มีการเข้าไปดูแลสวัสดิภาพช้างทั้งสองเชือกเป็นเวลาติดต่อกันมาอย่างยาวนาน รัฐบาลไทยได้มีการนำเรื่องดังกล่าวไปหาทางช่วยเหลือช้างทั้งสองหรือไม่ ได้มีการประสานไปยังประเทศศรีลังกาเพื่อติดตามสอบถามข้อเท็จจริงบ้างหรือไม่ ได้กระทำการใดๆเพื่อขอให้มีการดูแลสวัสดิภาพของช้างทั้งสองเชือกหรือไม่ อย่างไร
6.การส่งทูตช้าง พลายประตูผา และพลายศรีณรงค์ ไปยังประเทศศรีลังกา เกิดขึ้นระหว่างรัฐบาลกับรัฐบาล แต่จากที่กลุ่มภาคีฯ ที่ได้ติดตามชีวิตของช้างทั้งสอง กลับพบว่าช้างได้ถูกใช้งานอย่างหนัก และนำไปใช้งานโดยองค์กรเอกชน กลุ่มภาคีฯจึงขอให้รัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ช่วยตรวจสอบว่าเป็นความจริงหรือไม่ และขอให้ชี้แจงข้อเท็จจริงต่อสังคม

7.เป็นที่ทราบกันดีว่า การส่งมอบช้างจากรัฐสู่รัฐตามหลักการข้อตกลงสากล เมื่อการเลี้ยงดูสัตว์ที่ส่งมอบไปไม่เป็นไปตามหลักสากล ประเทศนั้นๆสามารถยกเลิกสัญญาและนำสัตว์กลับมาตุภูมิได้ ดังนั้นภาคีเครือข่ายองค์กรสวัสดิภาพสัตว์ จึงอยากถามรัฐบาลชุดนี้ว่า ถ้ากรณีเกิดการทารุณกรรมช้างไทยที่ส่งไปเกิดขึ้นจริงรัฐบาลมีมาตรการในการนำช้างพลายประตูผา และพลายศรีณรงค์ กลับสู่มาตุภูมิหรือไม่
8.รัฐบาลมีส่วนสนับสนุน ส่งเสริมให้นำช้างไทยไปขยายพันธุ์ในต่างแดน อย่างเช่นส่งช้างไปที่ประเทศจีน ประเทศเยอรมัน ประเทศออสเตลเรีย หรือไม่ ถ้ามีกรณีลูกช้างไทยไปเกิดที่ต่างประเทศรัฐบาลไทยมีมาตรการอย่างไรกับปัญหาเช่นนี้
ทั้งนี้ ช้างถือเป็นสัตว์ที่เป็นสัญญลักษณ์ของประเทศ มีความสำคัญทั้งในแง่ประวัติศาสตร์ สังคมและเศรษฐกิจ ช้างเป็นสิ่งมีชีวิต ที่มีความรู้สึก เช่นเดียวกับทุกชีวิตบนโลกนี้ ช้างไทยจึงไม่ควรถูกส่งไปยังต่างประเทศ เพื่อเป็นของขวัญ หรือสิ่งแลกเปลี่ยน เพราะมันเป็นการกระทำที่ไร้คุณธรรมและขาดความเมตตา

ขอบคุณภาพจาก : Elephant Nature Park
การส่งช้างไทยไปยังต่างประเทศ โดยปราศจากความรับผิดชอบและไร้เงื่อนไขในการดูแล จึงไม่ต่างกับการนำสมบัติของแผ่นดิน ไปให้ต่างชาติครอบครองโดยไม่คำนึงถึงผลเสียที่จะตามมาทั้งชีวิตสัตว์และภาพลักษณ์ของประเทศชาติ ในฐานะพลเมืองไทย พวกเราจึงได้ทำหนังสือฉบับนี้ มาทวงถามรัฐบาลไทยถึงความรับผิดชอบและจะดูแลช้างที่ส่งออกไปยังต่างแดนอย่างไร เพื่อตอบคำถามให้กระจ่างแก่สังคม หวังว่าจะได้รับคำตอบจากทางรัฐบาลโดยเร็วที่สุด